Uitgebreid Verslag Vriendenavond en – veiling
De Walk of Wisdom heeft een Vriendenavond georganiseerd rond de vraag hoe je een nieuwe pelgrimstraditie ontwikkelt op een bestaand wandelpad. Ongeveer 60 aanwezigen kregen gelegenheid constructieve kritiek te geven op een presentatie van pelgrim pionier Damiaan Messing onder leiding van ervaren dagvoorzitter Richard Engelfriet. Tim Haarlemmer leidde na de pauze een veiling om inkomsten te genereren. Hieronder een verslag.
Opbrengst veiling
De opbrengst van de veiling was 1225 Euro, onder andere dankzij een persoonlijke filosofische kaart van burgemeester Hubert Bruls die voor 41x de nominale waarde van €1,- werd geveild. Ook een vilten exemplaar van het icoon van de route – Pelgrim – door Huub en Adelheid Kortekaas deed het uitzonderlijk goed: €105,-. Beide dagvoorzitters deden om niet mee en de Stevenskerk Nijmegen stelde haar gebouw en faciliteiten gratis ter beschikking.
Presentatie: een niet religieuze route in een monumentale kerk
De avond begon met een hartelijk welkom door Heleen Wijgers, directrice van de Stevenskerk. De kerk is afkomstig uit de 13e eeuw en geldt als een van de meest markante monumenten van de stad. Het gebouw wordt vanaf 31 juli 2015 tenminste een maand lang het officieel start- en eindpunt van de Walk of Wisdom.
Heleen Wijgers sprak namens het bestuur van de kerk de bereidheid uit mee te helpen aan de groei van een nieuwe pelgrimstraditie. De Stevenskerk is druk bezig zich her uit te vinden tot een algemeen ‘inspirerend trefpunt’ voor cultuur en spiritualiteit en een pelgrimsroute die niet gebonden is aan een religie past daar in potentie goed bij.
Het verschil tussen een wandeling en een pelgrimage
De presentatie van Damiaan draaide om de vraag wat het verschil is tussen een wandelroute en een pelgrimstocht. Damiaan stelde dat het verschil zit in de intensiteit en intentie waarmee wordt gelopen. Pelgrimeren gebeurt vaak op sleutelmomenten in iemands leven (na studie, ziekte, pensioen, rouw, burn-out, etc.) en veel pelgrims lopen op een belangrijk thema of willen uit vertrouwde rollen en patronen stappen ter oriëntatie op hun toekomst. Ook de verbondenheid met andere lopers (pelgrims) kan gelden als een verschil.
Als belangrijkste ingrediënten of voorwaarden voor een pelgrimsroute noemde hij de fysieke inspanning van het dagen- en wekenlang onderweg zijn door weer en wind onder vaak primitieve omstandigheden, de natuur, de toevallige ontmoetingen met andere pelgrims onderweg en in de pelgrimsherbergen en tot slot de symbolen en gebruiken van een pelgrimsroute, die de tocht apart zetten van het ´normale` consumptie- en medialandschap van een toerist.
Leren van andere pelgrimages
De vervolgvraag was wat de Walk of Wisdom kan leren van andere pelgrimsroutes. Damiaan besprak de Camino naar Santiago de Compostella en de Henro op het eiland Shikoku in Japan. Het is volgens hem de uitdaging te leren van de creativiteit van die routes zonder daarvan een kopie te worden. Eén voor één besprak hij de bovengenoemde voorwaarden voor een pelgrimsroute.
De eerste was de inspanning van het dagenlang onderweg zijn. De pioniersroute van de Walk of Wisdom is het Streekpad Nijmegen en dat staat met zijn 117 kilometer niet in verhouding tot de 1.200 kilometer van de Japanse Henro of de 800 kilometer van de meest gelopen Camino naar Santiago. Toch ben je er al met al zeker 4 of 5 dagen voor onderweg en de route wordt straks uitgebreid naar de rest van Nederland en Europa. Als eerste stuk voldoet het Streekpad daarmee voor een pelgrimsroute, als een soort ´mini-pelgrimage.´
Met de natuur zit het op het Streekpad Nijmegen goed, die is divers en vaak prachtig: de van boerenland naar natuur getransformeerde Uiterwaarden langs de Waal met vrij rondlopende paarden en runderen, het soms mysterieuze moerasgebied van de Haterse Vennen, de schilderachtige Mookerhei, de uitgestrekte bossen van het Reichswald of de haast on-Nederlands mooie heuvels en dalen van de Duivelsberg.
Het is nu zoeken naar betekenisvolle halteplaatsen en pelgrimsvoorzieningen langs de route. Die zoektocht is gestart en er zijn al interessante plekken en kandidaat pelgrimsherbergen zoals Oortjeshekken in de Ooijpolder, de Bed en Breakfast Am Klinkenberg aan het Reichswald of het klooster Bij de Kapucijnen in Velp (Grave). Van al deze plekken werd iets geveild.
Om aan de laatste voorwaarde voor een pelgrimservaring te voldoen – betekenisvolle symbolen en gebruiken – heeft de route volgens Damiaan symbolen en gebruiken nodig die aansluiten bij verhaal en waarden van de Walk of Wisdom. Het verbindende verhaal is het idee dat hoe verschillend mensen ook zijn, ze allemaal onderdeel zijn van dezelfde aarde en hetzelfde leven. De waarden van de route vloeien hieruit voort: ruimte voor persoonlijke betekenis (authenticiteit), respect voor de waarheid van anderen (diversiteit) en de intentie iets goeds bij te dragen aan de wereld (duurzaamheid). Hoe breng je die waarden en dat verhaal tot uitdrukking zonder dat het een circus wordt?
Symbolen en gebruiken: laat ze groeien
Damiaan benadrukte dat een pelgrimsroute niet vanuit een bureautafel kan worden ontwikkeld. De route moet rijpen en groeien vanuit de praktijk. Wel kunnen een paar beginzetten worden gedaan en dat is het basispakket dat elke pelgrim van de Walk of Wisdom meekrijgt aan het begin van de tocht.
- Het icoon Pelgrim van de hand van Huub en Adelheid Kortekaas wordt een van de hoofdsymbolen van de route. Het icoon wordt een soort ´beschermheilige´ van de route en drukt volgens de kunstenaars uit dat mensen een stuk natuur zijn met ieder een eigen groeikracht, het zijn “zaailingen van Moeder Aarde” – een poëtische verbeelding van de kernfilosofie van de Walk of Wisdom.
Het hedendaags getijden- en pelgrimsboek Seizoenen van het Leven wordt het paspoort van de pelgrims. Dit handzame boek van A5 formaat bevat pagina´s van bekende en inspirerende Nederlanders die ieder op eigen manier iets van hun levensbeschouwing tot uitdrukking brengen en die de waarden van de Walk of Wisdom ondersteunen. Het boek laat daarmee zien dat mensen met verschillende levensopvattingen overeenkomstige waarden kunnen hebben en pelgrims worden aan het eind van hun route uitgenodigd een eigen pagina in te sturen voor toekomstige uitgaven van het boek of als materiaal voor een Walk of Wisdom tijdschrift.- De pelgrimsveter of – ketting is een leren schoenveter waaraan pelgrims knopen, speldjes of vaantjes rijgen die ze krijgen op halteplaatsen langs de route. Op die manier verbindt de route bestaande culturele, historische en spirituele plekken met elkaar die ieder voor zich iets van hun visie op de wereld tot uitdrukking kunnen brengen. En ontstaat een betekenisvol souvenir voor de pelgrim. Het icoon Pelgrim wordt de eerst speld die pelgrims met de pelgrimketting meekrijgen.
- Als laatste gebruik wil de Walk of Wisdom een cultuur neerzetten waarbij internet en telefoon zoveel als mogelijk uit worden gezet. Dit wordt niet afgedwongen, maar door het als een gebruik uit te dragen, hopen we dat pelgrims de 4 tot 6 dagen dat ze lopen zoveel mogelijk zien als een bijzondere ruimte die anders is dan hun normale leven. Een soort 21e eeuws vasten.
Kritische vragen naar aanleiding van de presentatie
Een greep uit de vragen:
- Waarom heeft de route geen doel? Je loopt een rondje.
Antwoord: dat vinden we juist passend. Er staat bij de Walk of Wisdom niet één waarheid centraal en je komt bij pelgrimeren toch altijd weer je zelf tegen. Naar aanleiding van deze vraag: pelgrims kan vantevoren gevraagd worden wat het doel is van hun tocht, met welke persoonlijke intentie lopen ze? - Hoe zorg je voor de gezamenlijkheid?
Suggesties die werden gedaan, waren onder andere een boek waarin pelgrims kunnen schrijven op een aantal halteplaatsen of het achterlaten van een steen of cadeau voor andere pelgrims. Verschillende aanwezigen boden aan om de route proef te lopen, bijvoorbeeld in dezelfde week. - Laat de route alsjeblieft duidelijk gemarkeerd zijn.
- Zorg voor goede pelgrimsvoorzieningen zoals herbergen!
- Een opmerking was kritisch over de wereldwijde ambitie van de route: dat klinkt toch haast als een religie.
Antwoord: we willen het niet vanuit Nederland allemaal besturen, maar hopen dat geinspireerde mensen in andere landen zich aangesproken voelen tot het concept zodat ze dat met lokale kennis en eigen kleur in goed overleg kunnen toepassen in eigen regio. En diversiteit is een van onze kernwaarden: we willen niemand iets opdringen.
Hier de online presentatie in Prezi
