“Uit liefde wil ik leven” – Christiane Berkvens- Stevelinck

“Vertrouwen in de ander kun je leren door zelf volstrekt te vertrouwen te zijn. Voor anderen en, om te beginnen, voor jezelf. Dat klinkt simpel maar misschien is dit wel het moeilijkst in het leven.”
Christiane Berkvens-Stevelinck

Een tijd terug lazen we bij een vertrekceremonie “Uit liefde leven” voor. De tekst is geschreven door Christiane Berkvens-Stevelinck, de inmiddels overleden “predikant van de Liefde” en onze ambassadeur van het eerste uur (meer). De tekst staat in ons getijdenboek Seizoenen van het Leven, waaruit we iedere eerste zaterdag van de maand een tekst voorlezen, iets na zonsopgang in de Nijmeegse Stevenskerk (agenda).

Hieronder de volledige tekst.

Uit liefde leven

Door: Christiane Berkvens-Stevelinck

Niet zo lang geleden stelde ik mezelf een pregnante vraag. De vraag die je als pelgrim op de Walk of Wisdom in je rugzaak mee kunt nemen. Wat is voor mij essentieel in het leven?

Het antwoord kwam vanzelf, als een soort mantra die zich steeds herhaalde in hoofd en hart: Uit liefde wil ik leven.

De Britse schrijfster Jane Austen schreef: Er zijn zoveel verschillende vormen van liefde, als er momenten zijn in de tijd. Liefde neemt tussen mensen talloze vormen aan. Onvoorwaardelijke betrokkenheid, verantwoordelijkheid voor elkaars welbevinden, compassie, zielsverwantschap, vriendschap voor het leven, passie. Liefde bezit alle kleuren van de regenboog, wat aanzienlijk mooier is dan vijftig tinten grijs. De conclusie ligt voor de hand: liefde is een kameleon. Een waaier aan mogelijkheden, dat biedt de liefde aan.

Daartoe word ik niet alleen geroepen door de joodse en christelijke tradities, maar door ontelbare levensbeschouwingen. Met als rode draad de Gulden Regel, een levenshouding die al te vinden is in de Indiase Mahabharata, in de filosofie van Confucius, bij de oude Grieken, in de joods-christelijke en islamitische tradities, in het boeddhisme en bij de grote filosofen. In de positieve vorm, klinkt het als volgt: Behandel de ander zoals jezelf behandeld zou willen worden. Daar is geen woord Spaans bij, en wie wil niet bemind worden?

Running blind

In het Kralingse bos trainen wekelijks blinden en slechtzienden voor de marathon. Wie niet hard kan lopen, gaat nordic walken. Blind hardlopen? Überhaupt flink doorlopen als je geen moer ziet? Jazeker! Ook blinden en slechtzienden gaan je voor op je pelgrimsweg.

Het gaat als volgt: de blinde hardloper heeft rondom zijn of haar pols een rode band die door een ziende buddy wordt vastgehouden. En ze lopen, hard, in hetzelfde tempo. Het idee kwam van een atletische jongeman die het zicht plotseling verloor. Daar laat je je toch niet door stoppen? Eerst liep hij de marathon met zijn geleidehond, nu met zijn buddy en zijn vrienden van Running Blind.

Samen met een buddy of met een blindengeleidehond lopen vereist een absoluut vertrouwen van beide kanten. Wie ziet, leidt, wie niet ziet, volgt. Blindelings. Daarom is het woord ook bedacht, denk ik. Vertrouwen in de ander is een absolute voorwaarde. De niet-ziende volgt het kompas, de ziende houdt het kompas vast. Voor de rest, rennen ze even hard, krijgen ze dezelfde kuitkrampen en raken ze tegelijkertijd buiten adem.

Is dat niet een metafoor voor elke echte ontmoeting tussen mensen? Een ander echt ontmoeten op je levensweg geschiedt alleen als je elkaar volledig vertrouwt en de eigen kwetsbaarheid durft te laten zien. Elkaar niet vertrouwen of elkaars vertrouwen schaden heeft bij blind runners maar één gevolg: een pijnlijke valpartij. Bij zienden is het niet anders toch?

Vertrouwen

Maar hoe leer je vertrouwen in de ander te krijgen als je daar slechte ervaringen mee hebt gehad? Gelukkig zijn resultaten uit het verleden geen blijvende bewijzen voor de toekomst. Hier komt de aloude Gulden Regel weer van pas, maar nu in de negatieve vorm: Wat jij niet wilt dat jou geschiedt, doe dat ook een ander niet.

Ook daar is geen woord Spaans bij. Vertrouwen in de ander kun je leren door zelf volstrekt te vertrouwen te zijn. Voor anderen en, om te beginnen, voor jezelf. Dat klinkt simpel maar misschien is dit wel het moeilijkst in het leven. Om vertrouwen te krijgen, in jezelf, in de ander, in de wereld waarin je leeft, is liefde onontbeerlijk. Dat is wat die mantra mij leert.

Daarom: Uit liefde wil ik leven.
Christiane Berkvens-Stevelinck
Vml. emeritus hoogleraar Europese cultuur aan de Radbouduniversiteit Nijmegen, Remonstrants
predikante en ritueelbegeleidster.

Meer over Christiane Berkvens-Stevelinck

Bekijk een van haar boeken, zoals ‘vrije rituelen’ (link) of het programma de Verwondering waarin ze werd geïnterviewd (link). Lees ons in memoriam over Christiane: meer.

Foto: KRO, de Verwondering