De alchemie van een vlam – door René van Nieuwkuijk

In 1999 werd in Wales een vuur aan gestoken met vlammen uit zeven werelddelen als symbool van vrede en verbroedering. De levende vlammen waren overgevlogen in vliegtuigen van Defensie. Een mijnwerkerslamp aangestoken met dit vuur werd vanaf 19 september in zeven dagen over de 136 kilometer van de Walk of Wisdom gedragen. René van Nieuwkuijk droeg de vlam de brug de Oversteek over samen met een veteraan uit het Nederlandse leger. 

20 september 1944

De 82e Luchtlandingsdivisie voert bij Nijmegen aan de westkant van het toenmalige dorp Lent een militaire operatie uit. Deze actie was een onderdeel van de Operatie Market Garden en had tot doel zowel de verkeersbrug, als de spoorbrug in de spoorlijn Arnhem Nijmegen te veroveren. 48 geallieerde militairen komen daarbij om.

19 oktober 2014

Een bescheiden groepje leden van Veteranen Overbetuwe start een bijzonder ritueel: een dagelijkse mars bij zonsondergang als herdenking aan de gesneuvelde militairen van de 20e september 1944. De nieuwe brug over de Waal, De Oversteek ontleent haar naam aan deze gebeurtenis. Met het kunstwerk Lights Crossing van Atelier Veldwerk worden deze jonge helden geëerd. Met het ritueel van deze veteranen krijgt dit kunstwerk een extra lading, waarmee het een zeer indringende en indrukwekkende uitstraling heeft. Vooral vanwege de respectvolle bescheidenheid waarmee dit dagelijks wordt uitgevoerd. 

21 juni 2015

In de Stevenskerk in Nijmegen vindt het openingsritueel plaats van de Walk of Wisdom, een eigentijdse pelgrimsroute, onafhankelijk van een bepaalde religie.

25 september 2015

De hierboven genoemde rituelen verbinden zich aan elkaar. Tijdens de Vredesweek maakt de Vredesvlam de 136 km lange route van de Walk of Wisdom; de vlam wordt door bijna 48 individuen en vertegenwoordigers van organisaties in estafette aan elkaar doorgegeven. Zij passeert daarbij in mijn hand ook de Oversteek.

Ik, René en betrokkene bij de Walk of Wisdom begeleid Henk, de veteraan die die dag de Lights Crossing mars uitvoert. Achter ons aan nog zo’n 48 mensen die de vredesloop vergezellen in respectvolle, stille aandacht. 

In 2 maal 48 lantaarns

van volslagen vreemden
tot vredesvrienden.

Tijdens deze mars noemt Henk bij elke lantaarn de naam van een van de 48 van weleer, met de leeftijd erbij, allen tussen 18 en 29 jaar jong. Ik onderga dit als een soort litanie van alle heiligen. Ik zie steeds de 2 paren van lantaarns aangaan. Wij 2 lopers van 2 rituelen. 2 paren van lantaarns. Er gebeurde geboorte van vriendschap.

Ik ontmoette Henk bij aanvang als een vreemde en nam na deze oversteek afscheid van hem als een vriend. Ik heb in mijn leven geleerd dat verschillen tot oorlog kunnen leiden. En dat samen een oversteek maken ‘het verschil’ kan maken; dat verschil is vrede. 

Zou dat de reden zijn dat er steeds paren van lantaarns staan; dat die jongens van toen allen een vriend in het nu hebben gekregen? De vlam, het licht dat verschil omvormt tot vriendschap?

René van Nieuwkuijk