Verslagen van pelgrims die de Walk of Wisdom hebben gelopen. Wil je een inzending doen voor ons pelgrimsgetijdenboek? Mail naar [email protected]


Filosofendal

Waarheen

in de eeuwen

van her

zoemt het lied van stilte

Boom, blad, wind

waait in mij

door mij

het is alles in ons verankerd

Zing het me, loop der wijsheid

ik zie een stukje levensweg

weg van de wereld,

weg zonder einde

Simon Wijma

 

Pelgrim Simon Wijma liep de Walk of Wisdom en routekaartje 6 inspireerde hem tot deze tekst en foto. Het is zijn inzending voor het nieuwe Pelgrimsgetijdenboek dat in de maak is. Kijk hier voor meer informatie daarover.

 


Wandelaars met een blije blik in de ogen. Je pikt ze er zo uit, die lopen de Walk of Wisdom, schrijft Annet Kooijmans in een artikel in weekkrant Via Groesbeek.

Ze deed een kort interview met pelgrim Ireen van der Lande. “De hele dag geniet ik als een gek van al het moois om me heen”, zegt Ireen.

Lees het artikel via deze link (onderaan de pagina zit een knop om in te zoomen).

Begin april. Een berichtje via Facebook van Hortance van den Beld uit Deventer: ‘Goedenavond, is de route goed te lopen met een hondenkar? Mijn bejaarde hond wandelt met mij mee in een kar. In België heb ik ook al gelopen met de kar. Soms wat moeilijke paden. Als er maar niet te veel hekjes zijn, waar ik de kar (leeg) overheen moet tillen of te zanderige/te hoge graspaden. Als ik iets om moet lopen is dat geen probleem.’

Hortance kreeg antwoord op haar vragen en ze ging: van 22 tot en met 28 april 2018 liep ze de Walk of Wisdom. Ze schreef een korte impressie.

Samen met Tommy, mijn 16,5 jarige rode Cocker Spaniel, wandelen we met een hondenkarretje en mijn rugzak van 16 kg met tent en benodigdheden om te kunnen overnachten op de campings langs de route.

De eerste 40 km zijn schitterend, via de stranden van de uiterwaarden, bruggen, heuveltjes op en af, veel trappetjes, boomwortels in het pad, overwoekerde paadjes en hobbelige paden in natuurgebied. Het was behoorlijk pittig, maar we hebben het doorstaan!

Daarna werden de wegen goed begaanbaar met af en toe een klim of een trappetje, mooie uitzichten en schitterende velden. Leuke kleine campings met eigenaren die hun camping met liefde doen en allemaal op hun eigen manier.

Het weer was gelukkig goed, oké, we hadden die zware regenbui waar ik kletsnatte schoenen en sokken kreeg, maar ook dat is goed gekomen! De zon liet zich veel zien en het was qua temperatuur ideaal om te wandelen. Veel kaarsjes opgestoken in de kapelletjes en kerkjes onderweg.

Maar waar ik ook zo van kan genieten dat zijn de ontmoetingen onderweg. Met de één een gesprekje over het weer of mijn hondje en met een ander weer heel open persoonlijke gesprekken. Er op dat moment zijn voor elkaar zonder verdere verplichtingen.

Ik heb genoten van deze Pelgrimstocht en ik ben hier erg dankbaar voor dat ik het kan en mag beleven. Wat een rijkdom! En mijn wijsheid? Wat ik geleerd heb is: dat ik meer kan, dan dat ik dacht!

En wat is kamperen met een tent leuk! Je bent dag en nacht in de natuur, je eigen potje koken. Hiervan kan ik ook zo van genieten, vooral met droog weer!

Initiatiefnemers van de WOW: hartelijke dank voor deze belevenis.

Lieve groet, Hortance

 

De weg

De weg te gaan
Wat zal de toekomst brengen
Daar ben ik zelf verantwoordelijk voor
Maak plannen
Stel doelen
Maar blijf in het hier en nu
Luister naar wat je hart zegt
Dan kan het zomaar zijn dat je rechts of links afslaat.

Marion Hanssen (Eindhoven)

Pelgrim Marion Hanssen liep de Walk of Wisdom en routekaartje 8 inspireerde haar tot deze tekst en foto. Het is haar inzending voor het nieuwe Pelgrimsgetijdenboek dat in de maak is. Kijk hier voor meer informatie daarover.

 

Door Jan Fokke Oosterhof

Al sinds de lancering op 21 juni 2015 staat hij in mijn bucketboek, het non-stop rennen van de Walk of Wisdom, een 136-kilometer lange pelgrimsroute. Een pelgrimsroute met mijn eigen stad Nijmegen als basis, die los staat van specifieke religies en draait om de wijsheid van het leven. Op de route kun je nadenken over je leven en je plaats in het grotere geheel. Met mijn bedrijfsnaam Bestaansverwondering kan ik dat natuurlijk enkel toejuichen en vanaf de lancering voel ik een speciale verbinding met dit initiatief. Mijn gevoel van verbinding wordt enkel versterkt als ik vlakbij de start- en finishlocatie – de Stevenskerk – een kop koffie drink met initiatiefnemer Damiaan Messing.

Hij merkt op dat hij een zoektocht naar zingeving waarneemt in de maatschappij en dat dit soort pelgrimsroutes ontzettend populair zijn. In 2017 lopen bijna 300.000 mensen de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela, vijftien keer zoveel als tien jaar geleden. Onder hen 3.600 Nederlanders en ook dat aantal groeit. De route voert langs rivieren, heuvels, bossen en oude cultuurlandschappen rond Nijmegen en knoopt mooie gebieden als de Ooijpolder, de N70-stuwwal, het Reichswald en de Hatertse Vennen aan elkaar. Het is een wandeling van vier tot acht dagen die start en finisht bij de Stevenskerk in Nijmegen. Daarmee wil de route uitdragen dat de weg belangrijker is dan het doel en dat je uiteindelijk weer terugkomt daar waar je begon. Bij mij maakt het feit dat ik een rondje loop en nergens heen ga ’s ochtends om drie uur in de koude een weifelende sensatie los van ‘waarom deed ik dit ook alweer’.

A-religieus rondje om de kerk

Damiaan vindt het mooie aan een pelgrimstocht het op zoek gaan naar jezelf en je tijdelijk afsluiten van de wereld en de dagelijks beslommeringen. Ik vertel Damiaan over mijn gevoel dat ik deze pelgrimsroute graag wil rennen, een a-religieus rondje om de kerk. Hij is enthousiast en in het zonnetje delibereren we over het leven, een mooie ontmoeting. Damiaan vindt dat ieder de route op zijn eigen manier moet kunnen lopen, de een in een week en anderen in etappes verdeeld over verschillende weekenden. Enkele weken later lees ik een reportage over de Walk of Wisdom in de Volkskrant getiteld ‘De weg naar inkeer voor iedereen’ waarin Damiaan melding maakt van mijn intentie: ‘er is iemand die de tocht in één dag rennend wil afleggen’.

Als ik Damiaan later nogmaals spreek blijkt hij reacties op die passage te hebben gehad in de hoek van ‘weerstand’ en ‘afkeer’. De Walk of Wisdom is volgens velen immers een tocht van bezinning. Damiaan vraagt hoe ik daarin zit. Ik vertel hem dat volgens mij juist een kenmerk van een pelgrimstocht boetedoening is en daarmee nederigheid. Ik wil mijn tocht volbrengen en totaal afgemat, nederig de Stevenskerk in de verte zien opdoemen.

Bovendien is het hardlopen juist een manier om je hoofd leeg te maken zodat gedachten kunnen komen en gaan. Was het niet Kierkegaard die zei ‘Er is geen probleem zo groot, dat ik er niet van weg kan lopen’. In mijn geval rennen. Het neemt de ruis weg en maakt ervaringen en gevoelens puur. Ik ben niet op zoek naar een FKT (fastest known time) en heb niet de ambitie iets neer te zetten. Dit nog los van het feit dat ‘grote hardlopers’ hier in hun vuistje om zullen lachen. Een tijd is niet aan de orde. Het wordt gewoon mijn langste (on)bezonnen training.

Sterker nog: ik wil mijn tijd nemen voor alle rituelen die onderweg zijn ontstaan: jezelf reinigen in de Bisonbaai, een boodschap achterlaten in het Mariakapelletje halverwege, een steentje achterlaten op het Kitty van der Wijze-plein en een lap achterlaten in de Koortsboom. Ik heb geen doel, ik ervaar, ik beleef en bezin, ik presteer zonder gewin. Ik ren zonder haast; dat is mijn pelgrimstocht.

Lees hier het relaas waarin overpeinzingen over sterfelijkheid en fysieke inspanning elkaar aanvullen.

 

‘Het is de ‘plek’ waar je voelt dat je meegaat in de flow van het leven van moeder natuur’

Hallo, mijn naam is Joke woonachtig in Limburg en geboren en getogen in Apeldoorn. Mijn hobby is wandelen. Mijn hele leven ben ik al een actief wandelaarster. Een zijn met de natuur, genieten van de buitenlucht in weer en wind. Het geeft mij rust en energie. Altijd ben ik zoekende naar nieuwe inspiratie en uitdagingen. Tot ik op een dag via Google op de website van de Walk of Wisdom terecht kwam. Dit wil ik ook dacht ik gelijk. Dus direct het startpakket besteld, kon haast niet wachten tot ik het in mijn bezit had.

De dag was eindelijk aangebroken. Met de auto naar Boxmeer om daar vervolgens de trein te pakken naar Nijmegen. In de Stevenskerk aangekomen werd ik ontvangen door de beheerder voor de inschrijving in het boek voor de Walk of Wisdom. Tevens werd er voor vertrek een foto van mij gemaakt voor de moderne beschermheilige, De grote Engel in de Stevenskerk, waarvan je een replica in het klein meekrijgt voor op je rugtas. Ik voelde de adrenaline in mijn bloed kolken ik wilde op pad. Eindelijk was het dan zover en liep ik genietend met mijn geladen rugzak (10,5 kg) de kerk uit richting De Waal om het prachtige gebied De Ooijpolder in te gaan. Ik voelde mij vrij net als een vogel in de lucht.

Er gebeurt zoveel in de wereld. Wat voelde ik mij op dat moment een bevoorrecht mens dat ik hier kan en mag zijn. Ik voel de liefde van moeder natuur, de vreugde en waardering. Het is de frequentie waarop je Grotere, Innerlijke Zelf zit. Het is de ‘plek’ waar je voelt dat je meegaat in de Flow van het Leven van moeder natuur. Het is de Vibrationele Realiteit waar al je wensen, groot en klein, zich bevinden, klaar om zich te kunnen manifesteren. Het is daar, waar je op één lijn bent met Bron-Energie, dat heet ……”het pad van je eigen wijsheid” De Walk of Wisdom.

Al lopende geniet ik van de vogels het gekabbel van het water, zelfs van het knerpen van vochtig gras of steentjes onder mijn schoenen stemmen mij blij. Ik heb geen haast, rustend op een stuk boomstam aan de waterkant bij de Bisonbaai geniet ik van mijn koffie uit de thermosfles met een boterham. De bizons staan tot hun onderbuik in de Bisonbaai en zien het met lede ogen aan. Na mijn innerlijke te hebben versterkt pak ik mijn rugzak en loop ik verder.

Mijn eerste vogelringetje krijg ik bij Oortjeshekken. Buiten op het terras onder het genot van een drankje maak ik het vast aan de leren veter. Ik geniet en betrap mijzelf erop dat ik zo blij ben als een kind wat een snoepje krijgt. Eenmaal weer mijn pad der wijsheid te hebben vervolgd kom ik na prachtige wegen en paden aan in Beek Ubbergen waar ik overnacht bij Jasper Koedam en zijn vriendin. Het ligt net even buiten de route. Ik werd er zeer hartelijk ontvangen, en bij een kop thee wisselden we belevingen over en weer uit.

Na een heerlijke douche en een goede nachtrust, en een stevig ontbijt vervolgde ik mijn pad weer. Het is zo heerlijk om een te zijn met de natuur. Kronkels, diepe dalen , heuvels, trapjes en beekjes wat een genot. Al vrij snel daarna kreeg ik al een beste beklimming voor de kiezen de Duivelsberg geheten. Prachtig wat mist een mens toch veel als je niet van wandelen houdt gaat er door mij heen. Een pittige beklimming met al die trapjes, maar ik had het niet willen missen. Eenmaal boven word je beloond met een blik op Villa Wylerberg.

Na een poosje gelopen te hebben door de prachtige omgeving met trapjes , beklimmingen en prachtige vergezichten kom ik bij het bankje voor Iris waar ik dankbaar gebruik van maak om van het uitzicht te genieten. Vervolgens vervolg ik mijn pad in stilte en geniet. Adem de frisse lucht in en kijk voortdurend om mij heen en laat alles binnenkomen. Verderop aangekomen in Kranenburg en het Reichswald heeft de natuur weer een heel ander karakter maar niet minder mooi met zijn Koningsven, moerasgebieden en sterk over woekerende paadjes. Het is weer een mooie wandeldag dat besef ik maar al te goed als ik na km’s lopen aankom in Milsbeek en noodgedwongen i.v.m. werk mijn pad van wijsheid hier moet onderbreken.

Ik vervolg van mijn pad van wijsheid vanaf Milsbeek met een groep van 10 dames. Een totaal andere beleving. Bij de Sint Jansberg bekend om zijn bronbeekjes en oude bomen uit de ijstijd gaan we richting Mokerheide. Het is de zondag na die storm en overall liggen omgewaaide reuzen van bomen. Het is zo nu en dan kruip door en sluip door. Op een open vlakte op de Mokerheide pauzeren we even om van het uitzicht te genieten. De jonge schotse Hooglanders zijn erg nieuwsgierig en komen een kijkje nemen.

Na een poosje verlaten we deze vlakte en zo ook de Mokerheide om richting het Zweefvliegveld te lopen via de Heumense Schans. Bij het Zweefvliegveld besluiten we om iets te eten dan wel drinken en krijg ik weer een vogelringetje. Inmiddels al div. kleurtjes aan mijn leren veter. Nadien lopen we richting malden en tevens eindstop van deze dag. De volgende etappe besluit ik om weer alleen mijn eigen pad van wijsheid te lopen. Ik geniet meer van de natuur en alles om mij heen als ik alleen op pad ben. Niets ten nadele dan deze dames.

Vanaf Malden waar ik het weer oppak bij Landgoed Elshof loop ik om Elshof een prachtige villa richting Maaswaalkanaal. Ik geniet weer volop van de natuur en de rust, de stilte en ik voel weer een met moeder natuur. Ik kijk om me heen en geniet volop. Al langzaam verder lopend nader ik de uitkijkheuvel op de Hatertse Vennen, wat een prachtige natuur. Boven op de heuvel mijn bammetjes gegeten en van de natuur genoten. Wat een omvangrijk gebied. Zo ver je kunt kijken vennen en heide. Het water was bevroren en gaf soms een grillige aanblik.

Verderop lopend richting Het Buitencentrum kom ik bij de koortsboom en de ruïne van St. Walrick. Ik heb een lapje bij me met Uitjes en strikjes erop om in die boom te hangen. Dit lapje met strikjes is voor een zieke vriendin, en die met Uiltjes voor mijzelf om me wijsheid en mijn innerlijke verdriet kracht te geven. Ik heb hier een tijdje doorgebracht in stilte alvorens ik mijn pad vervolgde langs de houten wal.

Op naar Alverna, Nederasselt en Grave. Onderweg maak ik weer diverse foto’s om later voor mijzelf een boekwerkje samen te stellen. Op mijn pad kom ik langs een Mariakapelletje waar ik mij van mijn rugzak ontdoe en plaatsneem op het bankje. Ik brand een kaarsje voor mijn overleden man en een zieke vriendin, en schrijf een stukje in het Pelgrimsboek wat ik daar zie liggen. Het is Valentijnsdag, een prachtige zonnige dag maar wel koud. Na ongeveer een half uurtje verlaat ik het Kapelletje en loop ik in de richting van Nederasselt. Ik wandel tussen vele weilanden en slootjes, over bruggetje richting de boerderijen. Het is hier vlak en kaal vergeleken wat ik tot nu toe op mijn pad tegenkwam.

Al verder lopend richting Grave krijg ik zicht op de Graafse brug waar je overheen loopt. Aan het andere einde van de brug staat rechts een monument uit de 2e wereldoorlog (op 17 september 1944 werd deze brug veroverd) in het landweggetje iets van het fietspad af staat Het gemaal van Sasse. Tegenover het haventje in Grave ligt het verzorgingshuis Catharina. Daar heb ik genoten van het mooie uitzicht op de prachtige jachten onder het genot van een kopje cappuccino in het restaurant van het verzorgingshuis. Nadien door het centrum van Grave te hebben gelopen en bij het VVV kantoor mijn vogelringetje opgehaald ben ik bij de wereldwinkel binnen gegaan. Hier heb ik een leuke souvenir voor mezelf gekocht alvorens naar het busstation te lopen voor wederom een onderbreking van mijn pad. Ik heb tot zover genoten van mijn pad van wijsheid wat heet “ Walk of Wisdom” Nog 4 vogelringetjes te gaan., Oss, Wijchen, Druten en Beuningen.

Vandaag 21 februari mijn pad van wijsheid vervolgd van Grave naar Wijchen. Op mijn pad langs de Wetering kom ik langs het klooster van de Kapucijnen. Het staat deels in de stijgers om gerestaureerd te worden. Ik raakte aaan de praat met een mevrouw die daar met haar hondje aan het wandelen was. Al pratende over het klooster liep ze een stukje mee.

Tot mijn spijt kom ik er veel later achter dat ik vergeten ben om de Kapel te bezoeken. Ik ben toch ondanks het gemis maar doorgelopen richting Keent. Wat een schitterend gebied is dat waar prachtige runderen lopen. Een paar zeldzame met super grote rechtopstaande horens. Prachtig wat een kolossale dieren. Ik heb ze mooi op de foto kunnen vastleggen. Bij het uitlopen van dat gebied loop ik over de Keentseweg richting het oorlogsmonumenst aan de einde van de brug links. Helaas heb ik de replica van het stilgevallen horloge niet kunnen ontdekken. Wel het monument daar kan je niet omheen.

Verder lopend richting Overlangel op de dijk kom ik aan bij de Loonse Schuur, een thee- en koffiehuis in een landelijke sfeer. Helaas was het gesloten. Ik belde netjes aan om te vragen of het gelegen kwam voor een vogelringetje. De eigenaar Kees Trommelen kwam aan de deur en wees mij de weg dat achterom bij de poort een jampotje hangt met daarin de vogelringetjes. Ik bedankte de heer Kees en liep om het terrein heen naar de schuur. Toen ik een vogelringetje uit het jampotje haalde vroeg Kees of ik zin had in een bakje koffie. Nou graag zei ik, als ik u niet van het werk afhoud. Kees nodigde mij uit mee naar binnen te komen en maakte een heerlijk bakje koffie voor ons. We kletsen samen gezellig wat. Kees was belangstellend en vroeg wat mij er toe bracht de Walk of Wisdom te lopen.

Het is een prachtige locatie aan de rand van de dijk gelegen. Je kan er terecht voor koffie, thee, gebak en er is ook een lunchkaart. Het biedt plaats aan 50 personen. Tevens is er mogelijkheid voor high tea of diverse kookworkshops. Het bevind zich aan de Maasdijk 18 te Neerloon. De eigenaar is een zeer aardige en gastvrije man. Ik raad iedere pelgrim wandelaar of fietser aan om daar een rust in te plannen. Met Pasen gaat het horeca gedeelte weer open. Na de koffie bedank ik Kees hartelijk voor zijn gastvrijheid en ga ik weer op pad.

En al lopend over de dijk onder de brug door kom ik bij het plaatsje Ravenstein aan. Het is een leuk klein stadje met prachtige historische gebouwen en kleine huisjes. Nadat ik door het stadje ben gelopen ga ik richting het voetveer. Helaas is de voetveer eruit. Ik Maar geen probleem want een klein stukje terug kan je via de snelwegbrug ook aan de overkant van de Maas komen. Maar voordat ik dat doe ga ik eerst bij het Veerhuis iets eten. Het is een gezellig restaurant precies tegenover het voetveer.

Na over de snelwegbrug te zijn gelopen vervolg ik mijn etappe richting Niftrik. Het pad gaat onder langs de dijk over een pad met prachtige zeer oude knotwilgen te zien aan de dikte van hun stam. Uitkomende bij hotel Hoogeerd besluit ik daar op het terras in de zon een cappuccino te nemen. Je hebt daar een adembenemend uitzicht over de uitmonding van de Maas. Ik vervolg mijn pad weer en loop in de richting van Wijchen. Al lopende verheug ik mij op het keramiekatelier van Terrazul, daar staat in de achtertuin een wensvuurbol. Daar wil ik zeker niet aan voorbij lopen. Daar aangekomen blijkt dat het gesloten is. Erg spijtig. Maar ik besluit een proef op de som te nemen en naar achteren te lopen om te kijken of ik een blik van de wensvuurbol kan opvangen voor een foto. Daar trof ik bij toeval de dame van het atelier. Ik vroeg haar of het mogelijk was om de wensvuurbol te zien. De dame was zo vriendelijk om speciaal voor mij de wensvuurbol aan te steken zodat ik mijn wens kon doen. Ook heb ik in het pelgrimboek Walk of Wisdom een verhaaltje achter gelaten.

Wat heb ik wederom genoten van weer een prachtige etappe en zeer gastvrije mensen op mijn pad der wijsheid. Wat voel ik mij toch zeer bevoorrecht. Ondanks dat De Loonse Schuur en het Terrazul atelier beiden gesloten waren, deze lieve eigenaren mij toch gastvrij hebben ontvangen. Mijn dank gaat nogmaals naar hen uit. Het heeft mijn pad van wijsheid verrijkt.

Joke Timmermans

In augustus las ik in de Gelderlander over de Walk of Wisdom. Meteen wist ik; die ga ik ooit lopen.

Op mijn 16de liep ik voor het eerst mee met de Pax Christi Voettocht rond Den Bosch. Toen zingend:

‘Ga maar, ga maar… in oktober.

Als de korte dagen komen.

Hoop en zeg het niet te vlug.

Het leven vindt zichzelf weer terug.

In het onbedreigde dromen van je eigen hart.

Refrein:

Al wie gaan op verre reizen, worden armer worden rijker, ……

Worden wijzer.

Waarom ooit en waarom ga je niet meteen? In oktober. Zogezegd, zo gedaan. Via de Stevenskerk, als nieuwerwetse pelgrim nummer 1700, over nieuwe bruggen de paden op en de lanen in.

Om te beginnen de Ooijpolder in. Gewoon naar buiten aan de wandel en tegelijkertijd voelt deze tocht buitengewoon. Zeker ook door het besef van iedereen die voor en na mij ditzelfde pad lopen.

Winnen zonder wedstrijd

Dat ik onderweg voorkomende obstakels weet te trotseren geeft me een overwinnaarsgevoel. Bijvoorbeeld lees in het boekje: ‘Rechtdoor, met veerpontje het water over (handbediening)’. Dit blijkt een loeizwaar exemplaar dat ik in mijn eentje met forse spierkracht eindelijk mijn kant op krijg. Hé, hé, daar is ie. Nu met mij als enige passagier weer naar de overkant. En maar draaien aan dat grote wiel.

Ook gooi ik bij weilanden of oevers mijn rugzak alvast over het hek of het prikkeldraad en dan maar hopen dat ik zelf ook aan de andere kant kom. Vrouwmoedig neem ik de hindernissen. Yes!

Rond de geplande tijd arriveer ik op mijn gastadres. Letterlijk en figuurlijk een warm bad. Ik voel me moe en voldaan door de fysieke inspanning en de geestelijke ontspanning. Niets moet. Ik mag lopen in mijn tempo en de afstand die past bij mijn conditie.

Ik mag elk moment bus en trein naar huis nemen. Ik mag pauzeren zoveel als ik wil. Het is geen wedstrijd, geen competitie en er zijn geen medailles. Wel voel ik zin van binnenuit die me energie geeft om dit pad te gaan.

Verlichting

Nog thuis ben ik alsmaar kilometers aan het tellen, adressen zoeken, kleding klaarleggen, tips van internet verzamelen, … ik heb het er maar druk mee.

Kennelijk heb ik de illusie dat ik deze wandeling alleen kan volbrengen met een uitgekiende planning, passende (reserve-)kleding, etc.… Mijn volgepakte koffertje stond zelfs al ’n week eerder te wachten bij mijn eerste gastadres.

Eenmaal aan het lopen met rugzak en wandelschoenen ben ik in mijn element. Blijkt de meeste krampachtige voorzorg overbodig. ‘Shame’….De opsmuk krimpt met de dag. Ik raak een oorbel kwijt, lippenstift blijft in de tas. Die ene broek die onder de modder zit, zit toch het best, die houd ik lekker aan. Dankzij het fantastische weer laat ik poncho, reservekleding en koffertje achter en loop ‘verlicht’ verder. Het klopt; alles wat je thuislaat, is meegenomen!

Gedragen

De bomen laten hun blad los en de bladeren zijn weer voeding in de levenscyclus. Er komt een ritme in mijn dag. In de ochtend na de eerste meters begint het loslaten wat niet meer nodig is. Mijn lijf sorteert, verteert en integreert moeiteloos. Dit vergelijk ik weleens met volle dozen die je vlug op de zolder schuift om later eens rustig uit te zoeken.

Moeder natuur verwelkomt ruimhartig mijn zuchten, weeklagen en tranen. Ze luistert, heeft alle tijd en laat adviezen achterwege. Ze vertrouwt erop dat ik er zelf wel uitkom. Bomen blijven stevig staan, beekjes vrijuit stromen, de wolken drijven rustig voort en de aarde draagt me.

Kwiek

Goedgemutst loop ik steeds kwieker. Blij met mijn gezonde lijf. Dankbaar tel ik mijn zegeningen. Zingend, neuriënd of gewoonweg stilletjes tevreden ga ik verder op onbekende dreven. De zorgen loop ik uit mijn lijf. Mijn hoofd maakt zich hooguit druk over de aankomst bij de volgende pleisterplaats. Ik ben bewust aanwezig in mijn stap……en in de volgende………, voel mijn voeten op het zand, het herfstblad, het gras en de modder. Al die aardse vloerbedekking; een avontuur op zich.

Vrij in verbinding

Mijn mobieltje blijft zoveel mogelijk uitgeschakeld. Mail op auto-reply en What’s-app en Facebook weleens stiekem bekeken, maar tot de laatste avond niet actief gebruikt. Hoezo stiekem? Mag best! Eenmaal vrijwillig voorgenomen ‘social media’ minimaal te gebruiken kost dat geen enkele moeite. Ook al ben ik nog thuis, ik begin met inkeer en reageer niet meer op berichten. De blik gaat naar binnen.

Wel ben ik heel blij met mijn mobiel als fototoestel, als kompas en om contact op te nemen met het volgende gastadres. En later bleek ik ook nog een stappenteller te hebben, die eigenstandig de tel bij houdt.

Het alleen wandelen confronteert me met mijn – weliswaar tanende- ijver om lof te oogsten en afwijzing te voorkomen. Mijn verstand heeft er weet van dat je niet wijzer wordt van de gehechtheid aan ‘leuk’ en ‘niet leuk’. Toch neemt mijn automatische piloot het geregeld over. Ik ben vrij en onverveerd als ik durf te schrijven alsof niemand het leest, als ik bemin alsof ik nooit ben gekwetst, als ik zing alsof niemand me hoort en als ik ‘facebook’ alsof likes niet bestaan. Wandelen, zelfs als iedereen me ziet, durf ik als de beste.

Ontvangen

Volop genieten van het relaxte gevoel om niet te hoeven haasten, niet te rennen, niet opzij, opzij opzij……  Geen plicht, druk of moeten door anderen – of nog erger – door mezelf opgelegd.  In mijn dagelijks leven creëer ik zelf de grootste druk. Daar word ik deze wandeling nog bewuster van. Ook al zijn het activiteiten of contacten waar ik veel plezier aan beleef. Te veel leuk voelt niet meer leuk!

Rijkelijk ontvangen voert nu de boventoon. Ik geniet van het heerlijk weer, de prachtige omgeving en ben heel content in mijn uppie. En ik geniet evenzeer van de contacten met lieve mensen en van alle mooie gesprekken en verwennerij.

Spontaan komt dit wijsje bij me op dat Rudi Carell in 1960 zong op het Songfestival:

‘Wat een geluk dat ik een stukje van de wereld ben

dat ik de wijsjes van de sijsjes en de merels ken

en dat ik mee mag doen met al wat leeft

en mee mag ademen met al wat adem heeft.’

 

 

“Ik ben nu klaar om het beter voor mezelf te maken, ik besef dat ik mezelf in de weg zit en dat ik de koe nu bij de horens moet pakken.” Dat zei een cliënt van Koninklijke Visio Den Bosch. Van 23 tot en met 30 september hebben zes cliënten met een visuele beperking met drie professionals en drie buddy’s ruim 110 km gewandeld over het pad van de Walk of Wisdom rondom Nijmegen.

Eigen regie

In deze revalidatiewandelwandelweek werden de cliënten uitgedaagd, door in beweging te zijn en tot bewustwording en inzicht te komen. Ze leerden vanuit eigen regie houding- en gedragsverandering te bewerkstelligen. Waarbij de focus niet alleen uitgaat naar psychisch welbevinden, maar er ook aandacht is voor oriëntatie en mobiliteit, sociale vaardigheden en algemene dagelijkse levensverrichtingen.

Bewust van eigen kracht

Wandelend op pad zijn, doet een beroep op al deze gebieden. De aanname is dat deze vorm van revalidatie cliënten stimuleert om uit de ‘overlevingsstand’ te komen: ze krijgen inzicht in en worden zich bewust van hun eigen kracht, patronen, overlevingsstrategieën en wijze van omgaan met hun beperking. Daardoor durven en kunnnen ze beter en sneller de regie op hun eigen leven nemen.

Ruimte

Een van de cliënten zei na afloop : “Mezelf als ‘slechtziend’ erkennen, geeft mij meer ruimte.” Een ander vertelde: “De groep motiveert mij om door te gaan. De buddy heeft mij laten inzien dat ik weer kan gaan lopen. Dat geeft een gevoel van gelijkwaardigheid, omdat er uitwisseling is op het menselijk vlak, serieus en met een hoop humor.”

Sofie Mangnus en Mia van Rooij

Walk of Wisdom, vanuit het perspectief van een verre Vlaming

Als pelgrim 1420 vertrok ik hartje zomer uit de monumentale Stevenskerk voor mijn Walk of Wisdom. Die maandagmiddag was ik in de oudste stad van Nederland aangekomen na een lange treinreis vanuit mijn thuisstad Kortrijk, dicht bij de Frans-Belgische grens.

Al snel liep ik langs de Waalstranden. De ruimte, de stilte, het water, de bloemen en de schapen dompelden mij meteen onder in een sfeer die de geest opent en de voeten energie geeft. Ik liep over veeroosters, door klaphekjes, langs heggen en knotwilgen. Puffend kon ik mijzelf met een veerpontje het water van Het Meer over trekken. In het eenvoudige gastvrije ‘Sous Eglises’ vond ik gelukkig nog onderdak.

Het was een prachtige start van wat een korte vijfdaagse pelgrimstocht moest worden, maar ik miste nog een stevige wandelstok.

Voor ontspannende tochten door berg en bos heb ik een paar stevige telescopische sticks. Die hebben alle kwaliteiten maar ze zijn koel. Op mijn pelgrimstochten wil ik een wandelmaat met een ziel. Ik wil een steun en toeverlaat met een verhaal, die ook bereid is naar mijn relaas, mijn vragen, mijn groot geluk en klein verdriet te luisteren. Ik wil een kompaan die sterk en moedig genoeg is om mij te dragen over modderige paden en de honden van mij af kan houden. En voor elke pelgrimstocht wil ik een nieuwe vriend om het verhaal van de weg diep tussen zijn knoppen en jaarringen op te slaan en er mij op mijn oude dag blijvend aan te herinneren.

Stevige stok

De volgende morgen liep ik al snel langs een grenspaal de Duivelsberg op, speurend naar een nieuwe wandelvriend. En daar, in een wirwar van afgebroken takken, lag hij naar mij te lonken: een stevige rechte stok van het juiste formaat, gegroeid in de aarde waarop mijn voeten naar de oude verhalen zochten. Op een bank, turend over het Filosofendal, nam ik mijn zakmes gaf mijn nieuwe maat een stevige punt en pelde liefdevol zijn oude verweerde bast af. Zo stapte hij met mij naakt en vol verwachting zijn nieuwe leven in.

Het was ook voor mij de definitieve start van een korte maar wonderlijke pelgrimstocht.

Ik herinner mij het boeiende verblijf bij de kapucijnen in Velp waar ik ook pelgrim Angelina ontmoette. De volgende morgen namen we geen afscheid. Immers zielsverwanten nemen geen afscheid van elkaar op de pelgrimsweg, zo blijft de mentale verbinding bestaan, ook al zie je elkaar niet meer terug. Toch zaten we ’s middags al weer samen op een terrasje in het romantische Ravenstein. Aan een vensterraam las ik er een knap gedicht van Simon Dermijn:

Zwerflicht

Ooit konden woorden ongestoord in de ruimte reizen,

Gekleed in kleuren, vergezeld door klanken, omgeven door geuren.

Geboren uit oude zielen, gevoed door eeuwenoude liefde

legden zij aan en legden zich uit.

Niet gehoord konden zij in duizend scherpe scherven barsten,

waarop het zonlicht keer op keer haar stralen brak.

Als woorden ons werkelijk ontmoeten,

wringen zij zich niet binnen, breken zij geen klanken.

Wanneer we luisteren en niet spreken,

ontmoeten en niet zoeken,

vallen zij soms met ons samen.

Toevallig in een patroon van eeuwigheid.

Simon Dermijn

En zo wees de weg mij verder mijn weg. De vennen en de golvende heidevlaktes werkten inspirerend, de lapjesboom bij de Sint Walrickkapel en de indrukwekkende kruisweg op de Kapelberg riepen oude devotie op.

De voorlaatste dag kon ik struinen in het spoor van de koeien langs de Waal om een bed te vinden in het Alde Coninckshof. ’s Morgens kon ik er in alle vroegte ontbijten bij het rimpelende water in één van de mooiste bedauwde tuinen van Nederland.

Ik was klaar voor de finale.

Zilte lucht

Midden op de brug ‘De Oversteek’ nam ik de tijd om, onder een spinnenweb van stalen spankabels te genieten van het waterlandschap en de zilte lucht. Vijf dagen was kort voor een ingrijpende pelgrimservaring, maar toch had ik weer een flinke dosis vitaminen voor hart en geest opgedaan. Ik tuurde naar de boten die op deze grijze zaterdagmorgen stil voorbij schoven, de boeg gericht op de markante Stevenstoren. In de verte zag ik de auto’s voorbijrazen op een grote karakterloze autobrug, dichterbij flankeerden haastige wandelaars de langzaam voorbijrijdende treinen over weer een andere oeververbinding. Een kil windje deed mij weer vertrekken en tot mijn verrassing kon ik plots een trap afdalen naar het zanderige eiland onder De Oversteek. Op een veld van verdorde grassprieten stond ik met een dubbel gevoel tussen tientallen betonnen pijlers onder de Oversteek.

Wit en kolossaal, de voeten stevig geplant in het zand of het water, boden ze de mens een veilige oversteek tussen twee oevers. De conische vorm van de plompe pijlers en het licht welvend perspectief gaven mij een gevoel van robuuste veiligheid, als onder de beschermende rokken tussen de zachte benen van een dikke oma. Ik zocht mij een zanderige weg naar het brugje over de Spiegelwaal. Mij omdraaiend merkte ik hoe de logge robuustheid van De Oversteek een speelse zwierigheid had gekregen die aan Gaudi deden denken. Ik liep over de dijk, onder de spoorwegbrug door en bereikte een elegant wit brugje waarover ik terug het eiland kon bereiken. Hier geen lome stoerheid maar een levendige lichtheid, een gedicht van betonnen versregels in het rimpelende Waalwater .

Weg van het leven

Ik voelde dat dit een moment was waar de pelgrim op zijn tocht de taal van zijn ziel gaat begrijpen. Als mens zoeken we onze weg tussen de vele aspecten van ons zijn. We zitten vol met vragen en huppelen tussen de oevers van hoop en twijfel, van zekerheid en avontuur, van aankomen en achterlaten. Maar het zijn de bruggen ertussen die ons de antwoorden brengen. Of ook niet, maar dan is het ook goed zo. Onder de brug vinden we geborgenheid en er bovenop kunnen we genieten van de eindeloze vergezichten, terugblikkend waar we vandaan kwamen, verwachtingsvol voor wat komt. Yin en yang. Harmonie.

Langs de spoorbrug kwam ik terug op de Waalkade en plots stond ik voor een groot labyrint. Paadjes in kinderkopjes slingerden zich tussen waterkanaaltjes naar binnen en terug naar buiten. Het eeuwige symbool van de weg van het leven, de pelgrimsweg naar binnen en terug naar de wereld. Dat was de plek waar ik mijn tocht ritueel kon afsluiten. Ik plaatste mijn zware rugzak op de kade, nam mijn stok met mij mee en liet mijn voeten de kinderkopjes verkennen. Langzaam, elke stap in mij opnemend, liet ik de voorbije tocht in mij herinneren. Vijf dagen had ik gelopen en genoten, maar deze morgen had ik de woorden van mijn ziel ontmoet. Ik was aangekomen.

Langzaam ging ik het pad terug naar de buitenwereld.

Op weg naar het station restte mij alleen nog een stempel te halen in de Stevenskerk en een getijdenboek te kopen. Daarmee zou ik mijn Walk nog vele malen kunnen overdoen.

Dank je wel, Walk of Wisdom!

Paul De Marez, Kortrijk

 

Met het gidsje in de hand,

de veter om de pols,

de rugzak omgegord

en het hart en hoofd vol verwachting,

vertrokken we op 10 september 2017 vanuit Amsterdam

om de Walk of Wisdom te gaan lopen.

Josselijn en Keito, moeder en zoon en in de rugzak as van Clare Wisdom, Keito’s vrouw die in 2015 is overleden. Op twee mooie plekken tijdens onze tocht heeft Keito as van Clare uitgestrooid. Voor het eerst sinds jaren samen op vakantie door verschillende provincies en een heel afwisselend landschap.

Op ons pad kwam hevige storm en plenzende regen, maar vooral veel zon, blauwe luchten en witte wolken. Kabbelende heldere beekjes en de meest uiteenlopende paddenstoelen en kleurrijke schimmels. Prachtige dikbilkoeien en eindeloze maïsvelden met goed gevulde kolven. En iedere keer verscheen aan de horizon weer een nieuwe kerktoren.

De mensen die we onderweg tegenkwamen waren behulpzaam. En als Amsterdammers viel het ons op dat iedereen ons vriendelijk groette.

We hebben veel positiviteit ontmoet en dat leverde ons energie en kracht. Het was een verrijking op persoonlijk vlak en ook voor onze relatie van moeder en zoon. Nóg meer begrip voor elkaar!

Keito van der Linden-Wisdom en Josselijn Bunte

Ze liepen samen de Walk of Wisdom. Om ervan te genieten en als ode aan Keito’s overleden vrouw Clare Wisdom.