Blogs en artikelen van diverse auteurs

Als pionier van de Walk of Wisdom ben ik blij dat onze route niet draait om het Grote Voorbeeld van een heilige roerganger. Ik heb nog een hele weg te gaan op het pad naar innerlijke wijsheid. Vandaag liep ik een stukje op met nieuwe markeerder Gerard van der Wielen.

We spraken af bij de Landwinkel in het Jachtslot Mookerheide. Een kleine supermarkt vol streekproducten die wordt gerund door een toegankelijke, al lang gepensioneerde boer die nog elke dag in de weer is: “Mijn vrouw en ik hebben het uitgeprobeerd: zo’n dag samen fietsen. Ik vond er geen klap aan. Ik ben boer. Ik wil werken.” De Landwinkel is een van de ophaalpunten voor onze vogelringetjes en je kunt er tegen vrijwillige bijdrage koffie krijgen als het café ernaast gesloten is.

Gerard doet zeer royaal een duit in het koffiebakje en we gaan op pad. Ik draai me naar hem om en zie een man van begin vijftig. Ik kan niet geloven dat hij werkelijk veel ouder is en check het nog een keer. Inderdaad: “drie kwartjes”.

Mooi om te zien met hoeveel energie mensen oud(er) kunnen worden. Ook Gerard is nog steeds werkzaam. Nadat hij zijn eigen installatiebedrijf verkocht, werkt hij vrijwel iedere week als ZZP’er “acht tot tien opdrachtgevers.” Hij is een fervent fietser en maakte vroeger ieder weekend een grote toertocht. Een fietsreis naar Hongarije of Rusland is geen probleem en hij schat – na enig aandringen – zijn gefietste kilometers op “10 keer rond de wereld”.

We praten niet veel over gevoel of levenslessen, maar gaan op ons gemak zijn markeerstukje af. Met vrienden toert hij al veertig jaar op de mountainbike door het gebied en halverwege neemt hij me mee, iets van de route af. Midden in het bos, weg van de paden staan we aan de rand van een enorme kuil waar een WOII vlieger neerstortte. De plek is een oase van herfstbladeren en rondom neigen bomen over de holte. Rust en schoonheid alom.

“We moeten jonge mensen aantrekken!” zeggen mensen wel eens tegen me. Ik vind het juist leuk dat bij de Walk of Wisdom ervaring telt. Die vind je meer bij oudere mensen. Zij hebben de tijd om de race de race te laten en de vele indrukken van hun levensweg te laten rijpen tot iets van verzoening en vrede. Zulke mensen kom ik graag tegen.

Ik kijk nog eens om naar Gerard. Fit en gezond, ontspannen vriendelijk. Een tijd terug vertelde hij me te geloven in het elfde gebod: “gij zult genieten.” Hij heeft al tien fietsvrienden verloren en prijst elke dag die komt.

Bij het markeren krijgt Gerard de smaak te pakken met een verfijnde plaktechniek: zorgvuldig strijkt hij vanuit het midden de sticker op de lantaarnpaal “om luchtbelletjes te voorkomen.” Weer een stuk van de route in liefdevolle handen.

Dank je wel Gerard!

Heumensoord, Walk of Wisdom

Heumensoord, Walk of Wisdom

Jacinta Kogelman, verhalen- en inspiratiemiddag voor pelgrims

Jacinta Kogelman (kleurenreis.nl) verzorgt op onze verhalen- en inspiratiemiddag op 27 oktober met kleur, beeld en woord een mini workshop voor pelgrims die de Walk of wisdom hebben uitgelopen. Een interview door Damiaan Messing.

Op een prachtige nazomerdag in oktober fiets ik via de lange dijk van Nijmegen naar Oosterhout, waar Jacinta woont. Tussen plukken nieuwbouw word ik aangenaam verrast door met natuur vergroeide woonboerderijen met boomgaarden en ruime tuinen. In een van de tuinen hangt tussen twee bomen frank en vrij een breed uitgespannen volleybalnet.

Jacinta, in haar lichtrijke atelier boven haar huis: “Alles buiten je is een spiegel voor wat er in je binnenwereld afspeelt. De wereld spreekt tot je.” Ze vraagt me stil te staan bij wat ik onderweg heb gezien. “In wat je ontmoet, vind je wat je waardeert en belangrijk vindt.”

Jacinta is creatief kleur- en natuurcoach en kunstenares. Ze laat alles een spiegel zijn voor waar zij zelf en workshopdeelnemers of cliënten in hun leven ten diepste mee bezig zijn. In de workshop van de verhalenmiddag gaat ze dat doen met herinneringen van pelgrims aan hun tocht en de motivatie waarom ze die zijn gaan lopen.

Jacinta: “Toevallig of niet, ik rond mijn eigen Walk of Wisdom waarschijnlijk volgende week af. Ik loop samen met een vriendin in korte stukjes de route. We lopen met aandacht voor elkaar en voor de omgeving, soms in stilte, dan weer in gesprek, vaak niet meer dan 7 tot 10 kilometer op een dag. Van tevoren trekken we allebei twee kaarten: een kleurenkaart en een levenskunstkaart. De kleur geeft een thema aan en de levenskunstkaart een verdiepende behoefte. Wat we daarna onderweg tegenkomen – en vooral: waardoor we ons laten raken – werkt als een spiegel voor wat de kaarten hebben meegegeven.”

Ter illustratie laat ze me zelf twee kaarten trekken. Ik trek grijs als kleur “Maak verbinding met je lichaam” staat erbij. Jacinta laat me ook nog een kaart trekken uit haar eigen kaartendeck spiegel van de ziel. Ik trek een beschermengel, waar – toeval of niet – in het midden een figuur staat die erg doet denken aan het symbool van de Walk of Wisdom: Pelgrim. Jacinta trekt als kleur oranje – “geborgenheid” – en als levenskunstkaart ont-moeten, “in openheid en kwetsbaarheid de ander werkelijk ont-moeten”.

We raken uiteraard onmiddellijk aan de praat over de kaarten. Jacinta maakte een moeilijke periode door met veel lichamelijke klachten en ik ben zelf vandaag ook moe, met veel last van heupklachten die al jaren spelen.

Jacinta: “Ik heb het gevoel dat er een transformatie gaande is in de wereld. Een transformatie van ik-gerichtheid naar het wij, van leven vanuit het ego naar leven vanuit het hart. Gevoelige mensen zoals jij en ik pakken die signalen op. Maar om die transformatie werkelijk van binnenuit te doorleven, is niet makkelijk.”

Ik vraag wat dieper naar die transformatie. Jacinta: “Ik geloof dat alles bezield is en via kleuren, mensen, dieren, en via wat-je-niet-ziet-maar-wel-voelt tot ons spreekt met de boodschap dat alles met elkaar verbonden is. In alles is de kracht aanwezig die ons draagt: liefde. Veel mensen hebben de verbinding met die liefde verloren en voelen zich los daarvan, als korreltjes. Maar dat is helemaal niet de bedoeling van het leven. We hebben elkaar nodig om elkaar te versterken. “

Ik vind het allemaal mooi klinken, maar ben ook een beetje sceptisch. Dat ik pijnlijk geraakt word door nieuwbouw en warm getroffen door weelderige tuinen – dat snap ik wel. Ik waardeer open ruimte en vind dat we het platteland niet vol moeten bouwen. Maar dat alles om en in ons bezield is? Ons wil transformeren tot liefde? Ik plaats vraagtekens en wijs op mijn lichamelijke klachten of haar eigen worsteling met lijf en gemoed.

Jacinta kijkt me fier rechtop aan. Ze wijst op de kleurenkaart die ik heb getrokken: grijs. “Luister naar je eigen lichaam” staat erbij. “Is dat geen boodschapper van het goede, dat je het rustiger aan moet doen, pauze moet nemen?” Dat klopt.

Jacinta: “Ik ben hier met veel meer dan jou en mij alleen. Ik ben hier ook met de bloemen die ik gisteren bij elkaar zocht omdat ik wist dat je kwam.” In het boeket zit – alweer, toeval of niet – één oranje bloem die naar ons toebuigt. Jacinta kijkt aangenaam verrast, maar is tegelijk niet verbaasd. Haar kleurenkaart was oranje. “Dat is de kleur van geborgenheid“. Haar levenskunstkaart ging over ont-moeten. “Je kunt elkaar alleen echt, in alle openheid en kwetsbaarheid ontmoeten als je je geborgen weet, je veilig voelt.”

Ik snap een beetje beter hoe Jacinta werkt. Onze kaarten spiegelen iets naar elkaar en geven een richtingwijzer om te kijken naar de dingen die we tegenkomen in het leven. Ik weet niet of alles om ons heen bezield is en tot ons spreekt, maar ik geloof wel dat we die boodschap op kunnen pikken als we met ogen van liefde naar de wereld willen kijken. In ieder geval zijn de kaarten een fraaie manier om snel met elkaar over de grote dingen van ons leven te praten.

Jacinta; “ik voel me een boodschapper van het goede. Verbind je met jezelf en het natuurlijke om je heen. Mijn eigen vragen daarbij zijn: wie wil die boodschap horen? Hoe bereik ik de ander daarin? Maar ook: hoe bereikt die boodschap mij.”

Dat vind ik mooi. Jacinta wil als coach haar eigen leerling zijn. “Ik ben zelf voortdurend bezig om kleur te bekennen en de scheppende, genietende kracht toe te laten die het leven is“.
—————-

Meer over de verhalen- en inspiratiemiddag voor pelgrims die de Walk of Wisdom hebben uitgelopen: link zaterdag 27 oktober
Meer over Jacinta: kleurenreis

“Verzoek

Als mijn laatste roffel heeft geslagen
zet dan geen steen en strooi geen kiezels op mijn graf.
Die levenlozen weten niets van sterven.
Leg liever een stam neer van een pas gekapte boom
en kom
kom kijken
kom steeds weer kijken.
Zie hoe schimmels en spinnen hun netwerk maken
hoe larven zich onder het schors verschansen
hoe torren en kevers met hun kaken
het hout vermurwen tot het sponsig wordt
en wacht
en wacht
wacht nog heel even
tot de lente komt
met net uitgevlogen vogels die insecten pikken
colonnes mieren die hun eieren verleggen
en het limoengroen blad van een kastanjespruit
dat zich van het molmhout naar de zon uitstrekt
Zo zal het ook mij vergaan:
na mijn dood zal ik leven geven.”

Linda Vogelesang in Seizoenen van het Leven: een hedendaags getijden- en pelgrimsboek (meer).

Aanstaande zaterdagochtend is de eerste zaterdag van de maand en dat is de tijd voor onze pelgrimslauden: een bezinning bij zonsopgang rond Seizoenen van het Leven: een hedendaags getijden- en pelgrimsboek. Dit boek verscheen bij de opening van onze route in 2015 met bijdragen van bekende en onbekende Nederlanders over een belangrijke levenservaring. Dichters en schilders maakten er kleine kunstwerken bij: miniaturen.

Bij de pelgrimslauden wordt één verhaal uit het boek voorgelezen door de voorlezer van dienst. Bij zonsopgang maken we een stille omgang door de 13e eeuwse Stevenskerk om halt te houden bij een bijzondere uitgave van Seizoenen van het Leven. In deze uitgave zijn alle originele kunstwerken ingebonden. Het boek staat naast een levensgroot beeld van ons symbool  Pelgrim en is anders alleen achter glas te bezichtigen.

Welkom bij deze gratis bezinning voor het weekend of het begin van je pelgrimstocht. Aanmelden is niet nodig, maar kom op tijd: de pelgrimslauden start om 07.45u bij de dienstingang van Stevenskerkhof 62. De bijeenkomst duurt een kwartier. Meer informatie:

https://walkofwisdom.org/evenement/pelgrimslauden-5/

Ada Dispa: herfst. Een van de miniaturen uit Seizoenen van het Leven: een hedendaags getijden- en pelgrimsboek

Ada Dispa: herfst. Een van de miniaturen uit Seizoenen van het Leven: een hedendaags getijden- en pelgrimsboek

Wandelaar- Bart Kouwenberg

Om de 3000e inschrijving als pelgrim te vieren, bedachten we twee maanden terug de verkiezing van ‘de meest eigenwijze Nederlander’. Het leek ons een leuk idee om onze waarden uit te dragen: iemand die haar of zijn eigen weg gaat en tegelijk verbonden is met de wereld om zich heen.

Na een tijd begon het te knagen. Om de een ‘wijzer’ dan de ander te vinden, past niet bij het idee dat iedereen zijn eigen wijsheid heeft. Je kunt niet meer of minder wijs zijn dan de ander, wie die vergelijking maakt, bewijst het tegendeel. Wijs ben je in een bepaalde situatie. Binnen die ene unieke situatie kun je een meer of minder wijze keuze maken.

Ik denk dat wijsheid vrijwel altijd een keuze is die rekening houdt met de lange termijn en de omgeving. Je kunt nu eens een verstandige keuze maken en vervolgens buitengewoon onverstandig uit de hoek komen. Dat laatste wens ik iedereen overigens bij gelegenheid van harte toe.

Hoe dan ook, niemand kan zich de wijsheid toe eigenen. Je kunt er hooguit naar streven en een verstandige donder houdt er rekening mee dat ie geregeld faalt. De ‘meest eigenwijze Nederlander bestaat niet’ en daarom zien we van de uitreiking van de prijs af.

“Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.” – dat ik dat nou eens tegen mezelf kan zeggen!

Interview met Hanneke Vermeer die met 80 andere vrijwilligers de Stevenskerk openhoudt: ons magnifieke begin- en eindpunt dat in al haar grandeur ook zoveel stilte en geborgenheid omvat. Hanneke heeft al menig pelgrim zien binnenkomen en schrijft ze ook bij in het pelgrimsregister. Door Damiaan Messing.

Een paar maanden geleden werd Hanneke (76) op weg naar de Stevenskerk omver gereden door een scooter. Terwijl ze languit op de grond lag, snelden buurtbewoners naar haar toe en hoorden: “Ik moet naar de kerk, ik moet naar de kerk….” Hanneke kan er nu hartelijk om lachen: “ze dachten natuurlijk: die begint te ijlen!” Maar ze moest écht naar de kerk, om gastvrouw te zijn. Ze liet zich pas helpen nadat iemand op de fiets sprong om haar komst af te melden.

Ik had het bijna niet anders van Hanneke verwacht. In de vier jaar dat ik haar ken, is ze vrijwel altijd gedreven en present: hier een praatje, daar aan het opruimen. Als een prullenbak vol is of er liggen kruimels op de grond, gaat ze gelijk aan de slag. Geregeld begroet ze bezoekers staande bij de deur, charmant tot in de puntjes en met een stralende, ietwat ondeugende glimlach. Ze bloeit op van aandacht, maar gééft die ook.

Haar oog voor detail kan ik plaatsen: ze heeft al 35 jaar een eigen zaak in interieuradvies (Atelier ’t Roth, nog steeds in bedrijf). Maar waar komt die aandacht voor mensen vandaan?

“Voor iemand klaar staan, heb ik van thuis uit meegekregen. Ik heb tien jaar als vrijwilliger bij de Vierdaagse gewerkt: ’s ochtends om vier uur de wandelaars afstempelen en ‘dan s middags weer welkom heten. Jarenlang kwam er een blinde militair bij mij stempelen, die woonde eenzaam op een kamertje achter in Den Haag. Iedere dag dat hij aankwam, was hij gelukkig. Het applaus langs de weg, de waardering die hij kreeg… Als hij niet binnen was, ging ik hem met de scanner op de fiets zoeken: hij móest het halen.
Tegenwoordig kan dat niet meer. Wie te laat is, mag dood vallen. Maar die legermentaliteit heb ik niet. ”

Ik deel mijn vooroordeel dat interieuradvies gaat om uiterlijk, terwijl zij juist ook zoveel aandacht heeft voor het innerlijk.

“Bij interieuradvies ben ik juist eerst met de mensen bezig. Ik ga bij ze ontbijten of lunchen, een keer een borreltje drinken ’s avonds. Pas dan zie ik hun behoeften: zijn het warme mensen of zakelijke mensen, of op kinderen gericht. Ik lever geen standaard interieur van Jan de kopie.”

Op eens snap ik waarom ik nooit zomaar anoniem aan Hanneke voorbij kan lopen. Ik voel me door haar gezien. Ze let op me, maar niet vanuit een of andere burgerlijke norm. Het gaat haar om uitstraling, waarbij je buitenkant laat zien wat er in je binnenwereld omgaat.

Detail Stevenskerk – handtekening metselaar uit de 13e eeuw die zo per pilaar liet zien wat hij gedaan had, op basis waarvan hij dan aan het eind van de week door de opzichter werd uit betaald.

Zo kijkt ze ook naar de kerk. Natuurlijk, ze geniet van de enorme rijkdom aan details (ze neemt me meteen mee – zie foto) en kan er met smaak over vertellen – “het liefst aan schoolklassen!” Maar de kerk is meer dan alleen mooi. “Het is een van de oudste monumenten die we hebben in deze stad.” Een monument waar iedereen welkom is en waar de deur door de 80 vrijwilligers bijna het gehele jaar open staat, met vrij entree. Een stukje gastvrijheid namens de stad. Dat draagt ze uit en wil ze iedere bezoeker meegeven. De van huis katholieke Hanneke is in deze kerk inmiddels oecumenisch geworden: “Een protestant heeft me wat te vertellen en een moslim ook. We zijn met zijn allen iets.”

Hanneke was zelf een van de eersten die de Walk of Wisdom liep. Nu geniet ze van de aankomst van de pelgrims: “Die emoties! Als ze hier de laatste dag aankomen… ik heb huilende mensen gehad. Zo emotioneel. Dan vraag ik: komt dat omdat je het hebt volbracht? Maar dat is het niet. Het is meer dat ze diep tot zich zelf zijn gekomen, tot de kern van hun ik-zijn. In het normale leven omringen mensen zich met anderen, maar op zo’n tocht ben je toch dagen achtereen alleen. Dat emotioneert.”

Van haar collega vrijwilligers weet ik dat Hanneke de tijd neemt voor pelgrims. Tot onbegrip van één van hen – die is met vijf minuten klaar – kan Hanneke wel twintig minuten bezig zijn: iets te drinken halen, luisteren. Het meeste werd ze geraakt door een vrouw die jarenlang een groot bedrijf had en bij wie net de kinderen de deur uit waren. “Ze zat met haar man thuis en op eens kreeg ze het gevoel van een leeg nest. Toen is ze gaan lopen.”

In Hannekes eigen leven is een nest er niet van gekomen, “maar ik wil graag even voor iemand een warm nest zijn.”

Meer over de Stevenskerk in de uitgave De Stevenskerk: 750 jaar spiegel van Nijmegen – link

Stevenskerk – detail
Grafsteen van familie de Haan, met afbeelding van een haan erop als familiewapen

Afgelopen zondag liepen we de vierde étappe in de reeks van tien stiltewandelingen ‘de Walk of Wisdom in een jaar rond.’ Het thema was augustus oogstmaand met de uitnodiging om eens de balans op te maken en te oogsten: wat leerde je tot nu over jezelf? Wat heeft je winst of verlies gebracht? Welke lessen kun je hier uit trekken? Het werd een prachtige zomerétappe met 27 graden, geen regen en de verkoelende schaduw van de bossen op de route van Plasmolen naar Malden.

Halverwege hielden we pauze bij café Lagom in het Jachtslot Mookerheide van Natuurmonumenten.  In het licht van het thema een saillante keuze: het jachtslot werd naar verluid door Jan Jacob Luden gebouwd om een liefje te imponeren. Jan Jacob (1877-1936) heeft niet kunnen oogsten, zijn poging was vergeefs! Toch stonden we met zijn allen bij het slot te genieten: zijn ‘mislukking’ had een fraai landgoed opgeleverd.

Het was mooi stil in de groep, met hartelijke uitwisselingen in de pauzes. In de achterhoede werd zwerfafval ingezameld – de oogst: een volle boodschappentas. We hebben de wereld daarmee iets mooier achter gelaten. Met ieder zijn of haar eigen gedachten en een gedeeld gevoel van tevredenheid, wat het al met al een heerlijke mini-pelgrimage door prachtige natuur (Sint Jansberg, Mookerheide, Mookerschans, Mulderskop, Heumensoord).

De vijfde stiltewandeling in de reeks is zondag 9 september door de Hatertse Vennen: link.

Stille groei

Je hoeft niet anders te zijn
dan wat je nu bent
Je hoeft nergens anders te zijn
dan waar je nu bent
Je hoeft niets anders te doen
dan wat je nu doet

Want alles is zoals het hoort te zijn
je bent perfect zoals je nu bent
Het accepteren van jezelf
precies zoals je nu bent
is de eerste stap naar bloei

(Tekst uit:  Stil, Uitgeverij Terra. Van de serie: De kunst van het zijn)

Foto’s: Margriet Hendrikse.

Met dank aan Lidy van Lie Peters en Anja van Wegen voor de voorbereiding. De wandeling werd begeleid door René van Nieuwkuijk met medewerking van Damiaan Messing (verslag).

Afgelopen dagen was er een speciale wandelweek op de route van de Walk of Wisdom voor wie zich wilde bezinnen op zijn verhouding met de aarde. Mede-ontwikkelaar van de route Manja Bente en bestuurslid Thomas Hontelez begeleidden de groep. Thomas maakte ook fantastische foto’s waarvan hieronder een selectie.

Deze week liep een groep pelgrims de Walk of Wisdom ter bezinning op hun verhouding tot de aarde. Ze hielden zich daarmee bezig met een van de grote vragen van deze tijd. Een reflectie door Damiaan Messing, pionier van de route.

Volgens velen leven we in het tijdperk van het “antropoceen”: de homo sapiens heerst over de aarde. Homo sapiens betekent “wijze mens”. Een nobele titel. Maar verdienen we die ook? Ik vind de mens slim en razend succesvol, maar wijs? We bevuilen ons eigen nest: de aarde, exploiteren op meedogenloze wijze andere soorten en moorden vele andere uit – over hoe we ons gedragen ten opzichte van de eigen soortgenoten zwijg ik maar even. Is dat de homo sapiens, wijze mens?

Er leven twee zielen in mijn borst. De een huivert voor de plastic soep, de smeltende ijskappen, de stuitende mondiale inkomensongelijkheid. De ander veert op bij het onnoembare leed dat we elkaar in de loop der eeuwen hebben bespaard dankzij medische vooruitgang en enorm gestegen welvaart. Ik ben groot geworden in een paradijselijk land waar de doorsnee zwerver met een uitkering meer te besteden heeft dan de gemiddelde Nederlander in 1950 (1). Terwijl menig tienjarige in de 19e eeuw werd afgebeuld in een fabriek, worden vandaag de dag voor dezelfde bengels knikkerpotjes ingemetseld in het straatmeubilair van sommige nieuwbouwwijken.

De mens die in zo’n korte tijd tot zoveel moois en subtiels in staat is, kan ook het eigen huishouden – de economie – zó inrichten dat het op aarde goed toeven is voor iedereen, terwijl er tegelijk ruimte is voor wat vrijwel ieder mens kalmeert: natuur. Bloemen en groene vergezichten, heuvels en dalen met eeuwenoude bomen, wuft fladderende vogels, een troep wilde zwijnen of een spichtige ree, verscholen tussen de varens…

Homo sapiens – me dunkt! Er moet nog heel wat gebeuren voor we die titel waardig zijn. Maar houd moed, verandering is op komst. Zelfs het liberale en politiek zo neutraal mogelijke NRC Handelsblad fulmineerde deze zomer in een hoofdcommentaar:

We weten het allemaal – maar willen we het ook weten? In de krant lezen we over smeltend Zuidpoolijs en over de onomkeerbare opwarming van de aarde, om vervolgens ons sukadelapje te verorberen, een geinig hebbedingetje te bestellen op alibaba.com en onze vakantie naar Thailand te plannen.

Deze cognitieve dissonantie kan ons niet redden van de conclusie dat de door wetenschappers verzamelde feiten betekenen dat we onze levensstijl zullen moeten veranderen […]

Maar we doen het niet?!

“Cognitieve dissonantie” is chique taal voor handelingen die ingaan tegen je eigen overtuigingen. Eerder dom dan wijs natuurlijk. Een wijs mens brengt handelen en overtuigingen met elkaar overeen. Volgens het NRC is dat minder dierlijke producten eten, minder vliegen en minder spullen kopen. Er is meer, maar wie de wetenschap van de klimaatverandering accepteert en zijn gedrag daarop niet aanpast, is goed beschouwd een homo stupido in plaats van homo sapiens. (2)

Laat ik niet gaan schelden – dat zou niet wijs zijn. Het leuke van de Walk of Wisdom vind ik dat je  eerst naar jezelf kijkt en pas van daaruit naar de wereld om je heen. In wat je raakt, ligt wat je waardeert en als je je waarden duidelijk hebt, kun je je handelingen daarop afstemmen.

Als ik voor mezelf spreek: “cognitieve dissonantie” volop. Ik ben overtuigd dat ik meditatie en inkeer waardeer, en matigheid van consumptie, maar geef me vaak over aan afspraakjes en werk, duchtig snoepend bovendien. Ik kan mijn overtuigingen bijstellen, maar ze zijn hardnekkig dus tot ik er naar leef, voel ik mij een beetje homo stupido.

Voor het overige ben ik een beste kerel. Ik word geraakt door een groep van tien pelgrims die vijf dagen gaat lopen om te denken over hun verhouding tot de aarde. Ik vind het mooi dat een van hen een jaar geen nieuwe spullen probeert te kopen, terwijl een ander experimenteert met een veganistische leefstijl en met katoenen zakjes naar de markt gaat om boodschappen te doen. Maf vond ik het laatste, maar ook interessant. En ja hoor, vandaag kocht ik voor het eerst vanuit overtuiging een pak soja-melk…

Laten we elkaar niet de maat nemen in hoeverre we wijs zijn of stom. Maar laten we ook niet wachten elkaar te inspireren onze levens zo in te richten dat ze passen in het tijdperk van het antropoceen. Een tijdperk waarin de wijze mens niet heerst over de aarde, maar haar beheert. Vanuit visie op de lange termijn en met groot respect voor de gloedvolle waaier aan soorten die het leven is en waaruit we zelf zijn voortgekomen.

Ieder van ons die tot dat inzicht komt en zijn of haar gedrag daarop afstemt, is één stapje naar het moment dat we de titel homo sapiens – wijze mens – waardig zijn.

Damiaan Messing
pionier Walk of Wisdom

(1) Rutger Bregman, Utopia for Realists, 2017, p.2.
(2) NRC Handelsblad hoofdcommentaar: “we moeten onze levens veranderen” – 26 juni 2018, link

Foto’s: Thomas Hontelez. Pelgrims op de Walk of Wisdom, zomer 2018.

Hoe zit het met de beschikbare slaapmogelijkheden op de route? Het is hartje zomer en er zijn naast pelgrims ook veel toeristen in de regio. Tijdens het lopen merk je er niet veel van, maar bij het boeken van de overnachtingen wel: al die toeristen maken gebruik van B&B’s, airbnb, vrienden op de fiets, etc. Een paar tips om toch je overnachting te regelen:

  • Word lid van onze facebookgroep ‘pelgrims van de walk of wisdom’
    Hier worden veel tips uitgewisseld. Zo vond laatst een pelgrim die overal VOL te horen kreeg een B&B/gastgezin die haar op verschillende punten op de route op wilde komen halen. Link.
  • Maak gebruik van onze lijst met gastgezinnen
    Deze komt bij je inschrijving in de bevestigingsmail. Heb je je ingeschreven in de Stevenskerk, mail dan [email protected] onder vermelding van je inschrijfnummer.
  • Richt één centraal slaapadres in als je eigen pelgrimshuiskamer
    Tip van een pelgrim. Vanaf veel punten op de route is een directe bus- of treinverbinding nar Nijmegen. Je kunt daar een gastgezin, couchsurfing of Airbnb adres reserveren voor een week en dan iedere avond terugkeren naar je eigen plekje.
  • Ga kamperen, bv. op een vaste camping met goede OV
    Op de meeste campings is nog wel een plaatsje. Onze favoriet is camping de But in Groesbeek, een zeer rustige, niet commerciële camping waar geen evenementen zijn en je een eigen stukje bos krijgt. Je bent er snel vanaf Nijmegen CS: bus 5 naar Groesbeek, halte Dekkerswald, oversteken, het bos in en rechtdoor tot de camping.
  • Boek een overnachting een plaats terug of vooruit op je route
    Als er in de ene plaats geen plek is, in de volgende misschien wel. Gebruik het OV of vraag je overnachtingsadres of ze je misschien willen ophalen waarbij je aanbiedt wat te betalen voor de benzine.

Succes en een fijne tocht!
Foto: Bart Kouwenberg (link)

Stevenskerk, net na zonsopgang

Vanochtend iets na zonsopgang las eindredacteur en tekstschrijver Lucy Holl in de Stevenskerk een bladzijde voor uit Seizoenen van het Leven: een hedendaags getijden- en pelgrimsboek. Het was de vierde pelgrimslauden, een bezinningsmoment bij zonsopgang, iedere eerste zaterdag van de maand. Een verslag door pionier Damiaan Messing.

Het kost me moeite om uit bed te komen: het is 05.30u op een zaterdagmorgen midden in de vakantie. Ik kleed me aan en ga lopen. Buiten tref ik verlaten straten. Het licht is er al, maar de nacht is niet weg. De stadslantaarns staan nog aan en een floers van schemering ligt over stenen en bomen. Een merel zingt, terwijl een jong stelletje uitgelaten het centrum uit komt fietsen. Floep: de lantaarns gaan uit.

Ik zie twee verspreide wagens op een anders drukke weg, verder rust. Overal dat zachte licht van de morgen dat alles vriendelijk maakt, voordelig uit laat komen. Langzaam kleurt aan één kant van de hemel de lucht oranje. Ik sla de hoek om van een winkelstraat: tussen de gevels rijst hoog de Stevenkerk boven de daken.

Het is vijf voor zes, een uur later al dan twee pelgrimslauden terug. Achter de kerktoren grijstinten. In de paar minuten die ik over de kasseien naar de kerk loop, tipt de zon vanachter me héél licht wat wolken aan.

Met een man of negen gaan we de kerk in en lopen traag een omgang door de verlaten kerk. Met een sierlijk gebaar tilt de Stevenspedel het getijdenboek uit de bekisting en vleit deze op een lezenaar. De voorlezer van dienst schuift aan:

“Als je naar buiten gaat…

‘Als je naar buiten gaat, ga je niet naar binnen.’
Deze polaire stelling vond ik – toen ik hem ooit las – als een paal boven water staan.
Tenzij je pelgrimeert? Want dan ga je immers in de letterlijke zin naar buiten, juist met de bedoeling om met aandacht je innerlijke weg te gaan.
Als je zo buiten loopt, speelt vanzelf in je op wat nog niet tot rust gekomen is. En om je heen biedt de natuur metaforen die iets bij je aanraken. De ene keer zie je je gespiegeld in een uitgeholde, scheefgegroeide knotwilg met zijn rechte sprieten de lucht in. Een andere keer meen je iets te herkennen in een rustende koe die heerlijk ligt te herkauwen.
Een hele kunst om tijdens het lopen het denken te laten varen, te laten komen wat er komt en weer te laten gaan. Langzaam stilte gewaarworden en steeds minder een strakke scheiding tussen binnen in en buiten je. Mogelijk voetje voor voetje naar minder verdeeld, naar meer één zijn.

Trinette van Schijndel, beeldend kunstenaar (link)
In: Seizoenen van het Leven: een hedendaags getijden- en pelgrimsboek. Meer

De volgende pelgrimslauden is zaterdag 1 september om 06.48u.

Voorlezer van dienst: Lucy Holl: link