Blogs en artikelen van diverse auteurs

predikant van de Liefde: in memoriam Christiane Berkvens-Stevelinck

“Een zee van dromen ging in mij tekeer” – deze woorden stonden bij het overlijdensbericht van onze ambassadeur van het eerste uur Christiane Berkvens-Stevelinck.

Christiane schreef voor de opening van de route een bijdrage voor ons hedendaags getijden- en pelgrimsboek Seizoenen van het LevenDie bijdrage ging over de Liefde, voor welke ze haar leven in dienst stelde als predikant bij de Remonstranten. God heette die Liefde voor haar, een woord waar ze overigens niet aan vastzat. Remonstranten zijn een zeer vrijzinnige christelijke geloofsgemeenschap die ook inspiratiebronnen aanvaarden buiten het Christendom.

Ik zal nooit vergeten hoe hartelijk Christiane ons in 2014 ontving in haar appartement in het centrum van Rotterdam. Ik kende haar als freelance ritueel begeleider voor een breed publiek (Moeder Overste) en van het boekje Vrije rituelen: vormgeven aan het Leven (link). Ze wilde – con amore – meedenken hoe we de Walk of Wisdom ritueel konden vormgeven.

Met zes aspirant pelgrims trokken we naar Rotterdam waar ze ons binnenhaalde alsof we inderdaad binnenkort op pelgrimstocht zouden gaan. Ieder van ons sprak uit waar we op dat moment in ons leven mee bezig waren. Christiane dacht vol belangstelling en met veel ruimte mee over hoe je dat dan betekenisvol vorm kon geven tijdens een pelgrimstocht.

Haar advies: kies sleutelmomenten op je tocht waar je bewust stil staat bij wat erin je omgaat. Samen kwamen we er op vijf: (1) Ruim voordat je vertrekt. (2) Bij het vertrek zelf. (3) Ergens halverwege. (4) Aan het eind. (5) Een tijd nadat je de route hebt volbracht.

Een wijs advies, dat we nog niet ten volle hebben benut. De vertrekceremonies zijn een begin, net als het logboek halverwege bij de Mariakapel van Alverna. Wordt vervolgd Christiane, we zijn onderweg!

Bedankt voor je warme belangstelling
Bedankt voor je opbouwende berichtjes nu en dan
Bedankt voor je ambassadeurschap voor de Walk of Wisdom
Bedankt voor je ambassadeurschap voor de Liefde – met wat voor taal of teken dan ook.

Je was een mooi mens!

Meer over Christiane op Wikipedia: link
Meer over de Remonstranten:  link

 

 

,

Het is tijd om naar jezelf te luisteren

De kunst van het leven is niets anders dan gebruik te maken van de personen aan wie we lijden.
Marcel Proust.

Pijn, leed, tegenspoed – wie het overkomt, wil er meestal zo snel mogelijk vanaf. Maar je kunt er als mens ook aan groeien, stelt René van Nieuwkuijk (1955), maatschappelijk werker en een van onze markeerders.

Ik liep met hem zijn favoriete stukje Walk of Wisdom (Landgoed Holdeurn en de Waldgraaf, routekaart 7). Hieronder mijn weergave van wat hij me vertelde. Op zijn verzoek liepen we tegen de richting in!

Uitzicht vanaf landgoed Holdeurn, Berg en Dal

“Ik denk dat we in het leven meer leren van dingen die pijn doen of onwenselijk zijn dan van leuke dingen. Pijn of ongeluk steken een stok in het wiel van je patronen, je voertuig valt stil en verwachtingen vallen in duigen: je oude leven is ten einde. Dat doet een groot appèl op je vindingrijkheid.

Natuurlijk, als ik een instrument leer bespelen, heb ik plezier nodig om het vol te houden. Ik heb het dan ook niet over een absolute waarheid, maar over levenslessen. Als de pijn er is, kan die je in contact brengen met je gevoelsleven. Je komt dan op het spoor van het leven zelf, je moet echt durven voelen om uit te vinden waar dat spoor naar toe leidt. De route wordt pas duidelijk achteraf, een beetje zoals een kunstenaar vanuit inspiratie ontdekt hoe een werk eruit komt te zien. Een boeiend proces.

Dat het ook een moeilijk proces is, weet ik maar al te goed. Ik heb vanaf mijn negentiende jarenlang een dubbelleven geleid dat mijn adolescentie heeft verwoest. Aan de buitenkant was ik een normale jongen die vriendinnetjes had – waaronder mijn huidige vrouw – maar verborgen voor bijna iedereen had ik daarnaast een heel ander leven. Verlokkend en spannend in het begin, maar ik was niet in staat tot open en eerlijke relaties en toen ik helemaal klem kwam te zitten, stond ik er alleen voor. Ik durfde niemand in vertrouwen te nemen. Gelukkig waren er uiteindelijk liefdevolle mensen die me opvingen en weer op de juiste weg brachten.

In het geluk dat ik nu met mijn vrouw beleef, is de pijn een onderdeel. Ik heb in de worsteling een rijk gevoelsleven ontwikkeld. Ik heb een stuk loutering en vergeving ervaren. Ik heb in diepe eenzaamheid het zwijgen geleerd. 

Waldgraaf, door Bart Kouwenberg

 

De hulp komt van het leven zelf

Misschien heeft het met levensfase te maken. Mijn jongste kleinzoon kreeg laatst het advies om naar een andere school te gaan, omdat hij daar meer lol zou hebben en dus beter zou kunnen leren. Bij mensen boven de 45 of 50 zie ik juist levensvragen naar boven komen die te maken hebben met pijn. In een samenleving die gericht is op lol, krijg je nogal wat voor de kiezen als je in een situatie terecht komt die niet zo leuk is en dat ook niet een-twee-drie wordt. Vroeg of laat komt iedereen er wel in terecht. Bijna altijd komt na het leed de vraag: hoe ga ik verder?

Wat mij opvalt in mijn werk is dat we in deze overgeorganiseerde maatschappij geen specialisme hebben voor levensvragen. Ik zie dat huisartsen vaak psychologen hiervoor gebruiken, maar veel psychologen zijn in hun opleiding niet toegerust op de begeleiding van levensvragen, dat is een ander specialisme. Ik probeer mensen meestal dan ook uit die praktijken te krijgen, want ze schieten er geen zak mee op.

Veel psychologen en maatschappelijk werkers verdoen hun tijd met gesprekken waar iets anders nodig is. Een stukje levenskunst. Eenzaamheid is daarbij niet alleen het probleem, het is ook waar ‘het’ gebeurt, waar je aan het leven groeit. Het is een tijd om naar jezelf te luisteren, om te voelen wat klopt en er daarna naar te handelen. Dat kun je als begeleider stimuleren, maar de mensen zullen zelf in beweging moeten komen. De hulp moet van het leven komen en niet van mensen.

 

De kracht van verhalen

In 2016 heb ik de Walk of Wisdom gelopen onder begeleiding van een coach. De coach liep het eerste en laatste stuk mee op en we hebben halverwege samen ergens gegeten. Ik zat in die tijd vast op mijn werk en tijdens het lopen kwam ik erachter dat ik ook in mijn werk de levenskunstenaar meer naar boven wilde halen.

Na afloop van mijn tocht ben ik naar mijn baas gegaan en daar is het “centrum voor aandacht” uit gekomen. We zijn nog in de beginfase, maar ik zie het als een plek binnen het maatschappelijk werk waar ruimte is voor levensvragen en verhalen. Iemands levensverhaal is een model om ervaringen te situeren. Het helpt bij de betekenisgeving van je leven. Je komt jezelf nabij en door het verhaal met anderen te delen, laat je ook hen nabij komen.

Je moet je verhaal natuurlijk wel eerlijk vertellen! Mijn vader hield net als ik van schrijven en heeft aan het eind van zijn leven zijn levensverhaal opgeschreven. Hij heeft met ons, zijn kinderen, gedeeld. Het bleek echter een gepoetst verhaal. Belangrijke negatieve gebeurtenissen had hij eruit weggelaten. Heel herkenbaar voor mij natuurlijk. En menselijk: we doen het allemaal. Maar wie pijnlijke gebeurtenissen niet wil of durft aan te kijken, sluit wegen af voor groei. Door gesoigneerde verhalen over jezelf aan anderen te vertellen, sluit je je af voor werkelijk contact. Die les heb ik wel geleerd.

Wens

Ik zou het mooi vinden als de Walk of Wisdom verder uitgroeit tot een plek om levenvragen te onderzoeken. Het lopen brengt mensen letterlijk in beweging en jullie verhalenmiddag eind oktober was een goede gelegenheid om je ervaring te delen in een intieme sfeer. Daarmee krijgt de Walk of Wisdom een ziel en wordt ze meer dan alleen een wandelroute. Zo doe je de wereld iets goeds cadeau. Daar werk ik graag aan mee. ‘
————
Opmerkelijk: tegen het eind van de wandeling passeerden we in een muisstil landschap een groen, heuvelachtig veld waarop witte koeien aan het grazen waren. Het had geregend en er lagen her en der poelen modder tussen het gras. De modder zat tot hoog op de poten van de koeien en het leek alsof ze sierlijke, zwarte kousen aan hadden. Een schilderachtig plaatje.

René: ‘een mooie metafoor voor wat ik mijn adolescentie heb meegemaakt. De heuvel is het verlokkende uitzicht, maar als je eenmaal boven bent, blijk je tot aan de knieen in de modder te staan. Kom daar maar eens ongeschonden uit.’ Dat hoeft dus niet. Wie zijn pijn durft te dragen, staat er waardig op.

Zondag 3 december begeleidt René een stiltewandeling op de Walk of Wisdom met als thema: slalom langs lijnen van lijden en licht. Meer informatie

,

Verbinden van mensen die bezinnend onderweg zijn

Een impressie van Anja Strik

Aansluiting vinden met respect voor de eigen maat.
Dat blijkt de rode draad te zijn van de zesde stiltewandeling in de reeks ‘De Walk of Wisdom in een jaar rond’. De wandeling was afgelopen weekend, op zondag 5 november. Het kader van de Walk of Wisdom is een gegeven. De etappe is vastgesteld. Het tijdstip van vertrek bepaald. De intentie van deze pelgrimsroute komt ten volle tot zijn recht: het verbinden van mensen die bezinnend onderweg zijn.

Niet het aantal kilometers, noch het exact volgen van de aanwijzingen is wat het in mijn ogen tot een pelgrimsroute maakt, maar het verbinding ervaren met wie voor en achter je loopt. Dat is wat er gebeurt als de weg betekenis krijgt door hem een naam te geven, Walk of Wisdom. Geheel naar de huidige tijdsgeest is er ruimte voor de eigen creativiteit om hierbij aansluiting te vinden.

Samen op weg

Vanwege de lengte van de etappe van Overasselt naar Ravestein hebben verschillende deelnemers alternatieven bedacht: de één haakt in Grave aan, twee anderen hebben een auto in Overlangel geparkeerd, drie laten het rondje door Grave links liggen, één loopt mee tot Velp. Allen zijn blij over de oplossing die ze hebben gevonden om samen op weg te gaan.

Voor vertrek worden we hartelijk welkom geheten door AnneMarie en Joop in hun boerderij in Nederasselt, thuisbasis van Spirit First. Na een kop koffie of thee en een inspirerend woordje over een vogel en Sinterklaas heerst er een opgetogen sfeer. De zon is uitnodigend.

Staartje van de vogel

We lopen het staartje van de vogel, het silhouet van de route van de Walk of Wisdom. Het staartje roept bij mij het beeld op van een zen koan. De koan gaat over een koe die door een venster springt. Vertaald naar een vogel, is dit het raadsel:

Een vogel vliegt door een getralied venster. Kop, vleugels en poten zijn er al doorheen. 

Waarom kan ook die ene staartveer er niet doorheen?

Komt hij erdoor, dan gaat hij ten onder. Keert hij om, dan is hij verloren.

Deze piepkleine veer! – Wat een vreemd, wonderlijk ding is het toch!

Ander perspectief

Ja, wat gebeurt er als in een mensenleven het perspectief verandert? Weet je nog hoe je als kind de magie van het sinterklaasfeest beleefde en hoe dat verloren ging toen je een andere kijk op het feest kreeg, die van een ‘volwassene’? Nou, voor mij is die magie helemaal terug als ik tot mij door laat dringen hoe ieder op zijn eigen wijze vanuit vreugde bijdraagt aan de intentie van het samen onderweg zijn.

En zowaar, zie hier hoe Dineke door het venster op het landschap vliegt (zie de foto’s). Ze lacht: ‘Een beetje van Dineke en een beetje magie.’

Vreugde en dankbaarheid

Het is volop genieten van de weidsheid en prachtige wolkenluchten. Wanneer het weer omslaat, donkere wolken zich aandienen, wind en regen zich doen voelen, zetten enkelen er flink de pas in. De pauzes worden ingekort. De groep rafelt uiteen. Even lijkt de verbinding zoek. Die gedachte kan ik loslaten, want wie weet…. Vreugde alom als we elkaar weer treffen tegenover de jachthaven van Ravenstein. Gezamenlijk gaan we door de vestingpoort van het oude stadje en strijken neer op een terras voor een opwarmer. Vreugde en dankbaarheid vieren de boventoon.

Ik vraag Marja, die in Grave is aangehaakt, wat voor haar het motto van de dag is geweest. ‘Dat ik aan heb kunnen sluiten en mijn eigen maat heb kunnen houden.’

Anja Strik van Het Zesde Geluk (hetzesdegeluk.nl) en Patricia Akkermans van Dankh Coaching (www.dankh.nl) begeleidden de stiltewandeling. De volgende stiltewandelingen in de reeks van tien zijn op 3 december, 7 januari 2018, 4 februari 2018 en 4 maart 2018.

Naar binnen luisteren

“Voor eenheid hoef je niet te strijden, die is er.” – Anja Strik, begeleider stiltewandeling

Anja Strik (Het Zesde Geluk) schreef zich ooit in als 24e pelgrim en begeleidt op zondag 5 november een stiltewandeling in onze serie ‘de Walk of Wisdom in een jaar rond’. Het thema van de wandeling wordt zien en betekenis krijgen en de wandeling gaat van Nederasselt naar Ravenstein (meer).

Hieronder mijn weergave van wat Anja vertelde tijdens een wandeling in de Berendonck in de buurt van de Walk of Wisdom. Ze komt er vaak om te zwemmen of mediteren.

“Ik kan zo heerlijk op het water drijven: languit, met de ogen op naar de hemel en wolken. De kou van het water trekt mijn gedachten uit de maalstroom terug naar de eenvoud. Ik drijf op de simpelheid van het leven. Misschien heb ik wel iets van een heks…

Ik kan ook voortgedreven worden door enthousiasme. Dat is het tegenovergestelde gevoel. Maar de energie van enthousiasme is kortstondig en komt niet uit je gezondheid. Ze is als een steekvlam. Daarna is het op. ‘Flying on fumes’, noem ik dat, op dampen.

Op, dat ben ik lange tijd geweest. Opgebrand door mijn werk. Ik weet nog goed hoe ik enkel van paaltje naar paaltje naar de winkel kon. Zó moe was ik. Op een dag kreeg ik tijdens een maaltijd zelfs mijn lepel niet meer naar de mond. Help, dacht ik. Dit is het dan. Een moment later volgde een bewustzijn: “ook hier kan ik zijn.” Als natuurlijk richtte ik mij op de ademhaling. Een heel eenvoudige, heel simpele beleving van adem. Ik kwam in een ruimte met niets dan die adem. Een vredige, liefdevolle ruimte. Ik was mijzelf nabij.

Na zo’n burnout kom je natuurlijk in de molen: arbo-arts, stappenplan, coaching, passend werk. Het voelde destructief, moordend bijna. Ik wilde helemaal geen stappenplan dat me wegvoerde van de pijn, ik wilde ernaar luisteren. Ik ben uit de molen gestapt en sindsdien leef ik – zolang het gaat – van mijn spaargeld. Ik heb iets te onderzoeken.

Het belangrijkste in mijn leven is veel subtieler dan het benutten van mijn capaciteiten of het zoeken naar de juiste baan. Ik denk aan de micro-chirurg die zijn hechttechniek van fijne haarvaatjes oefent op bloemblaadjes. Dat is het niveau waarop ik mijn onderzoek versta. Hier aan de vennen, met de dwarrelende bladeren en de zon, met de wolken die over het water trekken, vind ik een plek om te helen en me te verbinden. Ik mag dan ook graag kijken naar een schrijvertje dat langs komt drijven op de oppervlaktespanning van het water.

Oppervlakkig gezien heb ik gefaald als jurist en in vele andere opzichten, maar in het grotere geheel kan ik nooit falen. Voor de eenheid hoef ik niet te vechten, die is er. Ik wil echter niet blijven in de ervaring van eenheid. Ik wil haar ook belichamen in de rauwe werkelijkheid. Wie ik daarin mag zijn, is een open vraag. Het antwoord vraagt totale toewijding aan waartoe ik me bewogen voel. Welke vorm de beweging aanneemt, daarover ga ik niet. Mijn moreel kompas is dat ik de ander respecteer. Ik luister naar binnen: wat heb ik te doen?

Dit is mijn gebed:

“Met alles wat mij is gegeven
vertrouw ik mij toe
aan de schoot van het leven
de adem geleidt mij door de nacht.”

Foto’s: Anja Strik. De foto van Anja is gemaakt door toevallige passanten.

Meer over de stiltewandeling van 5 november: link
Meer over Anja Strik op haar website Het Zesde Geluk: link

, ,

Pelgrimeren in Nijmegen: met andere ogen kijken

Ons begin- en eindpunt de Stevenskerk wordt open gehouden door vrijwilligers van de Stevenskring. Eén van die vrijwilligers is Gijs Hoogenboom. Grote kans dat je met een boekje in de arm vertrekt als je Gijs treft: Met andere ogen kijken, een pelgrimstocht door de binnenstad van Nijmegen. Hij schreef het met Pieter Niesten van de Jacobskapel, gebaseerd op het werk van de zuster Claris Jo Overbeek.

De pelgrim verlaat zijn huis en veiligheid,
Gaat alleen of met anderen op weg
Op weg naar de langste tocht:
De tocht naar binnen.

K. Waaijman/L.Aarnink e.a.

Het is een dun boekje, maar het gaat volgens beiden dan ook niet om de informatie. Het biedt een rondwandeling door het geloofsleven van de stad, van kerk tot moskee, kunstwerk en synagoge. Praktische routeaanwijzingen worden aangevuld met korte teksten die iets openen van de beleving van die plek.

Gijs: “je kunt het in 2 of 3 uur in marstempo lopen, maar dan heb je er niets van gesnapt.” Pieter: “De uitnodiging is om niet zomaar aan die plekken voorbij te lopen of er alleen even voor te staan, maar om er dichterbij te komen”.

Boeiend dat zo’n manier van lopen voor Gijs persoonlijk niets met geloof te maken heeft, maar voor Pieter wel.

Gijs: “het is iets universeels. Die plekken ademen het gevoel dat je er als mens mag zijn, dat je welkom bent.” Gijs leeft op als mensen in de kerk een kaarsje opsteken, alsof ze daarmee dat welkom naar zichzelf en anderen bevestigen. Hij zou subiet stoppen als er in de Stevenskerk entree wordt geheven. “Het gaat om de gastvrijheid. Die is van grote waarde.”

Pieter: ”voor mij is het meer. Mensen hebben behoefte aan iets spiritueels, geloofsplekken of kunst kunnen daar vorm aangeven.”

Pieter werkte namens de Jacobskapel mee aan de uitgave, omdat het volgens hem goed past in de missie van de kapel om samen op weg te gaan naar de verdieping, die tocht naar binnen. De kapel zelf staat ook op de route, een 750 jaar oud kleinood, verscholen in de binnenstad. Passend symbool voor de binnenweg.

Gijs: “mijn favoriet is het Labyrinth aan de Waal”. Een kunstwerk waar ook de Walk of Wisdom langs komt, aan het eind van de route.

Gijs: “Veel kerken hadden vroeger zo’n labyrinth. De arme mensen hadden geen geld om op bedevaart te gaan. Het labyrinth in de kerk bood hen toch een kans. Een oeroud symbool waarin je niet kunt verdwalen, want er is maar één weg en die voert ondanks bochten en slingerwegen naar het midden: de waarheid. In het Nijmeegse Labyrinth heeft de kunstenaar in het midden nog een tweede labyrint gemaakt ter grootte van een pannenkoek. De tocht naar binnen is nooit af.”

Mooi: de familie van Gijs woont al sinds 1657 in Nijmegen. Van de grafsteen van zijn vrouw ontbreekt een klein stuk. Met opzet. Gijs: “het leven is nooit voleindigd”. Geloofswaarheid voor de een, kwestie van inter-menselijkheid voor de ander.

Het boekje “Pelgrimage. Met andere ogen kijken” is zowel in de St.Jacobskapel als in de Stevenskerk verkrijgbaar voor €3,95. Er is ook een bijbehorende fotodiaserie gemaakt met foto’s van mensen die gevraagd zijn met andere ogen naar de stad te kijken. Op verzoek is de serie te bekijken. Het boekje zelf is inmiddels bijna uitverkocht. In november beginnen Gijs en Pieter aan een nieuwe editie.

,

Een kwestie van verdieping

Vrijwilligersportret Lidia van Engeland

“Diepgang ontstaat wanneer je jezelf gaat voelen, dat is iets heel anders dan over jezelf nadenken.”

Lidia van Engeland werkte mee aan de ontwikkeling van onze vertrekceremonies en is er regelmatig ceremoniemeester. In haar werk begeleidt ze via het Questie Consult een kort loopbaantraject waar je aan de hand van vijf vragen een kwestie onderzoekt die grote invloed heeft op je leven. 

De Walk of Wisdom gaat in een ronde- dat spreekt me aan. Je kunt de route gerust meerdere keren lopen, je zult haar steeds anders beleven. Zoals ook de seizoenen terugkeren, maar je ze iedere keer weer anders beleeft. Ieder jaar, iedere ronde ga je anders in met nieuwe kansen en mogelijkheden.

Ik ben de route op dit moment zelf in étappes aan het lopen met een groep vrienden. We hebben plezier en iedere wandeling is een gezellig samenzijn. Deze ronde draait voor mij dan ook om onze verbondenheid. Grappig was dat we in februari midden in de carnavalstocht terechtkwamen van Bergharen, een dorpje op de route. Het was een vrolijke toestand met blije mensen. Waar wij dan als pelgrims doorheen liepen..! Veel treffender kan je de aard van onze tocht niet vatten: het leven mag gevierd worden. 

In het najaar ga ik voor een tweede ronde. Dit keer met mijn man. We lopen de route aan een stuk, verdeeld over 8 wandeldagen. De tocht zal anders zijn, verstilder en meer verbonden met elkaar en de natuur.”

Verdieping

“De mens heeft vele gevoelslagen, waar je in het dagelijkse leven vaak geen tijd voor hebt. Ik vind het fijn om werk te doen waar er voor die gevoelslagen ruimte is. Zo merk ik bij het Questie Consult dat veel mensen in hun leven bezig zijn om iets op te lossen van vroeger. Dat heb ik zelf ook gedaan. Als kind deed ik veel dingen alleen, terwijl ik eigenlijk niets liever wilde dan samenspelen met anderen. In mijn loopbaan daarna ben ik lang op zoek geweest hoe ik bij samenwerking met anderen mezelf kon blijven.

Ook de Walk of Wisdom is een ruimte waar plaats is voor die verborgen gevoelslagen. Het is goed om op momenten in je leven stil te staan en uit te vinden wat er onder de oppervlakte bij je speelt. De vertrekceremonies voorafgaand aan de tocht nodigen voor die verdieping uit. Daarom ligt die rol als ceremoniemeester mij wel.”

Meer over Questie Consult: website en Facebook.
Meer informatie over de ceremonie: vertrekceremonie voor pelgrims.

Deze pelgrim is wel heel eigenwijs

En begon een eigen route…

In mei vorig jaar werden Manja en ik enthousiast benaderd door Wilco Kruijswijk uit Amersfoort. Wilco had de route gelopen met zijn vrouw en wilde kijken of hij ons kon helpen. Ook zag hij samenwerkingskansen via zijn “Ministerie van Geluk en Welbevinden.”

In de zomer van 2016 kwam het er van: Wilco en ik gingen een stuk lopen. Wilco bleek een goede baan te hebben bij een onderzoeksbureau; werk dat hij beschouwde als hobby. Zijn vrije tijd besteedde hij aan zijn Ministerie van geluk en welbevinden, voor hem zijn “echte baan”. Hij voelde een verantwoordelijkheid om geluk en welbevinden in de wereld te verspreiden. Gelukkig bracht hij dit met een knipoog.

Ziel

De wandeling ging over de vraag hoe een pelgrimsroute “ziel” krijgt en meer wordt dan ‘zo maar’ een wandelroute. Het vak Rituele Studies, met Ronald Grimes als pionier, biedt hiervoor uitstekende aanknopingspunten. Sluit aan bij wat er al is bijvoorbeeld. Experimenteer, laat het groeien. Kies duidelijke waarden en draag die uit in alle stappen die je zet. Betrek er mensen bij met verschillende sensitiviteiten.

Wilco bleek zelf óók bezig met een route, en wel in de omgeving van Amersfoort. Konden we de twee niet met elkaar verbinden?

Gunstige omstandigheden

Al gauw bleek een stijlverschil. De Walk of Wisdom draait om “gunstige omstandigheden” waarbinnen mensen zèlf hun tocht invullen: een paar verbindende symbolen en gebruiken, maar vooral niet te veel voorschrijven. Wilco wilde juist actief uitspraken en opdrachten meegeven.

We besloten kortom onze eigen weg te gaan.

Gelukkigerwijs

Na nog een uitgebreid interview kwam in het najaar van 2016 de aankondiging van het “Gelukkigerwijspad, een hedendaagse pelgrimstocht.” Het pad bleek een rondje van 125 kilometer, los van een religie, met nagenoeg dezelfde kernwaarden als de Walk of Wisdom, waar pelgrims voor €27,50 een startpakket kregen met o.a. een vuilniszakje “om de wereld een beetje mooier te maken.” De route was nog “een zaadje” en “moest nog groeien.”

Manja en ik moesten even slikken. Het leek veel op wat we rond Nijmegen met hulp van velen in de afgelopen jaren hadden opgebouwd. Maar het werd hier voor ons gevoel in een paar maanden uit de grond gestampt. Op eens voelde dat hele pelgrimeren niet meer als een formule.

Inmiddels is mijn schrik gezakt en zie ik dat we Wilco geen recht deden. Het is me duidelijk dat hij met zijn pelgrimsroute een nieuwe weg heeft gevonden om ‘geluk en welzijn’ te verspreiden in de wereld. Zijn route neemt weliswaar wat al te letterlijk ideeën en formuleringen van anderen over, maar hij voegt ook veel eigen dingen toe. Zijn pad is zeker geen kopie.

Delen en ontvangen

De kern van het Gelukkigerwijspad is ‘delen en ontvangen’. Er zijn ‘Meldpunten geluk’, plekken waar je vrijwilligerswerk kunt doen, ‘gelukswijzers,’ je krijgt een geluksmunt mee en postkaarten om tijdens de route naar iemand te versturen. Met een tomeloze energie en veel geld uit eigen zak heeft hij in korte tijd een prachtige website gemaakt, een routegids in meerdere talen laten drukken en zelfs een eigen app ontwikkeld. Hij zoekt samenwerking met stadsdichters en boekhandelaren en sluit aan op historische wegen.

Gezond

Stiekem hoopten we natuurlijk dat we met onze pelgrimsroute los van een religie de enige zouden blijven. Door het succes van Santiago de Compostella schieten overal pelgrimsroutes uit de grond, maar het zijn vaak initiatieven van vvv’s langs oorspronkelijke paden of nieuwe initiatieven van geloofsgroepen. Het initiatief van Wilco is net als dat van ons anders.

Pelgrimeren is een eigentijdse vorm van spiritualiteitsbeleving geworden en onze Walk of Wisdom is er daar slechts één van. Wilco voegt met zijn pad een eigen, ‘happy’ stijl toe. Dat is even wennen, maar uiteindelijk ook gezond.

Damiaan

Foto’s: Gelukkigerwijspad

Kijk zelf: Gelukkigerwijspad

Meer over Rituele Studies en Ronald Grimes: Engelstalige bachelorscriptie, Nederlandstalige samenvatting

,

Vrede: wie je bent is soms vaag

“Diepgang betekent voor mij verder kijken dan wat zich oppervlakkig aandient, voorbij de eerste laag van de actualiteit en het ABC van je routines, naar een taal die je misschien niet kent.” Patricia Akkermans

Zondag 3 september begeleidt Patricia Akkermans met Lidy van Lie Peters een stiltewandeling in de serie ‘de Walk of Wisdom in een jaar rond.’ Patricia heeft een eigen praktijk: Dankh, praktijk voor Natuurgeneeskunde en Life Coaching.

“Op de Hogeschool gaf ik supervisie aan studenten Sociaal Pedagogische Hulpverlening. Ik hielp hen groeien in hun beroepspraktijk door middel van reflectie. Ik zag en voelde veel meer dan er tijdens de gesprekken aan bod kon komen.

Ik ben verder gaan leren over de gevoelslagen van mensen en hoe je daar met het verhogen van lichaamsbewustzijn toegang tot krijgt. Het is mijn nieuwe beroep: ik werk met mijn handen en coach mensen bij wat er in hun lijf loskomt.

Een tijdlang leefde ik op een plateau: ik dacht dat ik mijn verhaal en het leven snapte. Inmiddels ben ik in een nieuwe fase aangekomen. Ik ben 51 en ingrijpende gebeurtenissen in mijn privé leven hebben de letters van mijn verhaal op zijn kop gezet. Snap ik mezelf nog wel? vraag ik me soms af. De sterke en onafhankelijke vrouw die ik dacht te zijn, blijkt veel gelaagder.

Toch ervaar ik ook een nieuw soort rust. Eén verhaal kunnen vertellen is plat, eenduidig. Ik leer een nieuwe taal: die van de complexiteit. Ik aanvaard dat wie ik ben soms vaag is en niet altijd even duidelijk.

Ik wandel veel en mediteer, zoek de stilte op. Ken je die uitspraak van Pema Chödrön?

“We verdienen geen vastigheid; we verdienen iets beters. We verdienen ons geboorterecht en dat is de middenweg: een open gemoedstoestand die zich thuis voelt bij paradoxen en vaagheid”.

Misschien koos ik daarom wel als thema voor de wandeling: innerlijke vrede.”

Meer over Patricia: dankh
Meer over de stiltewandeling: begeleide stiltewandelingen

,

Vuurbol Wijchen: een nieuw pelgrimsritueel?

Deze winter werden we benaderd door Ine van Gaalen van keramiekatelier Terrazul in Wijchen. Ze was zich aan het voorbereiden om de Walk of Wisdom te lopen en zag dat de route langs haar atelier ligt. Daar heeft ze een ‘wensvuurbol’ waar mensen een wens of andere gedachte aan het vuur kunnen toevertrouwen. Zou dat misschien een mooi ritueel kunnen zijn voor pelgrims?

Nu zijn Manja en ik voorzichtig als het gaat om de invulling van de route met nieuwe symbolen of gebruiken. We willen graag de rust en ruimte behoeden en de route niet volgooien met allerlei dingen die je moet doen. Dan wordt de Walk of Wisdom voor ons te veel een kermis waar je dingen beleeft die anderen voor je aanbieden, in plaats van dat je je eigen binnenwereld in stapt.

Maar het aanbod van Ine was ontspannen en vrij. Pelgrims hoefden niet voor het vuur te betalen en konden ook gewoon doorlopen als het hen niet aansprak.

Verrassend

Kortom, Manja en ik waren nieuwsgierig en zijn eind mei bij Ine op bezoek gegaan. Het werd een aangename verrassing.

Het atelier bleek aan een enorme, schitterende tuin te liggen. Het leek wel een klein landgoed. Ine zelf bleek warm en gelukkig: ze was ooit docent, maar werd op een dag wakker met het vaste voornemen het roer om te gooien. Dat werd het keramiekatelier Terrazul. Het atelier werd een succes en het was duidelijk aan Ine te zien dat ze op haar plek was.

Ik vond het mooi om te horen hoe ze zelf de Walk of Wisdom aan het lopen is: in elf etappes met steeds andere mensen die in haar leven een inspiratiebron zijn. Na elke etappe maakt ze iets dat uit de wandeling voortkomt en zo groeit voor haar een nieuw kunstwerk. Op dezelfde verbonden manier werkt ze met materialen die ze vindt of die haar worden aangereikt.

Wensvuurbol

De Wensvuurbol staat bij haar achter in de tuin. Pelgrims kunnen zich in het atelier melden om dan op eigen gelegenheid naar de bol te lopen. Er staat een beschut bankje waar je in alle rust even kunt zitten om stil te staan bij iets dat je aan het vuur wilt toevertrouwen. De bol lijkt op een aarde.

Locatie

De vuurbol staat in de derde editie van de routegids beschreven op routekaart 24. In de andere edities kun je het atelier op dezelfde kaart vinden, je loopt er langs na bolletje 5 in de routebeschrijving op de Ravensteinseweg 300.

Bij de voordeur hangt een bordje “Welkom Pelgrim” als het atelier open is, dan kun je de oprit oplopen. Bij het atelier zelf hangt een ‘pelgrimsbel’ die je kunt aanslaan als je Ine niet ziet (mogelijk is ze in de tuin bezig).

Gewoon even zitten

Ook de pelgrim die gewoon even in de paradijselijke tuin wilt zitten, is welkom. Dan merk je zelf wel of je iets met het vuur wil doen.

We zijn blij met deze nieuwe, warme plek en heel benieuwd of pelgrims er gebruik van gaan maken. Van harte aanbevolen!

 

,

Uit liefde voor de aarde

pelgrim op pad

De mate waarin je je hebt laten inspireren in je leven – dat is wijsheid volgens mij. Lidy van Lie​ ​Peters.

Lidy van Lie Peters is een van de markeerders van de Walk of Wisdom. In juni gingen we samen een paaltje zetten bij de Mookerhei aan de vooravond van een stiltewandeling over ‘vieren’.

“Vieren spreekt mij aan als thema omdat ik blij ben met het leven. Ik krijg steeds meer vrije tijd en doe veel dingen, die ik leuk vind. Het past ook zo mooi bij dit seizoen. Vieren is niet alleen maar blij: in het ​buitenland ​’vieren’ ze ook een begrafenis. Het is het leven omarmen, ten volle.

Ik ​sport een paar keer per week​, doe vrijwilligerswerk, o.a. op de Pelgrimshoeve in Vessem, en maak reizen naar spirituele plekken op de aarde. ​Een aantal jaren geleden​ waren we op de Machu Pic​chu in Peru, precies op de ene dag dat door de zonnestand op de berg de ​schaduw van een panter zichtbaar werd. We zijn er de hele dag gebleven. Ik vond het een geweldige ervaring.

Zo wil ik reizen: niet consumerend, maar inspirerend. Inspiratie komt van inspirare en dat betekent voor mij inademen. Letterlijk de lucht van de aarde inademen, van het leven. Het staat voor mij ook voor vrij en diep ademen. Volledig ademen. Het is de spirit, de geest ten volle toelaten, me laten bezielen …

Toen ik laatst van een reis terugkwam, merkte ik dat een vos een nest had geworpen achter in de tuin. Mijn tuin grenst aan een natuurgebied. Ik zag de vos met haar vier jongen liggen zonnen op het terras beneden. Ik voelde me dankbaar en blij.

Ik voel liefde voor de aarde en vind het fijn om iets voor haar te betekenen.”

De volgende stiltewandeling is in september en heeft als thema ‘innerlijke vrede’ (meer).