,

“Wijsheid is voor mij mensen zonder vooroordelen benaderen” (WoW-vrijwilliger Henk-Jan de Vos)

Henk-Jan de Vos is een van de vrijwilligers die ons helpt bij het klaarmaken van de startpakketten voor pelgrims. Henk-Jan rijgt de inschrijfringetjes aan de pelgrimveters en knoopt deze dan met veel aandacht vast.

Waarom doe je dit vrijwilligerswerk?
Als energie-adviseur ben ik mijn netwerk aan het opbouwen in de duurzame woningsector. Ik besloot na 17 jaar IT mijn passie achterna te gaan. Dat kost tijd en het is heerlijk om dan af en toe mijn gedachten te verzetten. Mijn vrouw Lidia was al betrokken bij de Walk of Wisdom, ik vind het een sympathiek project en toen dacht ik: hé, ik wil ook iets doen. Eerst dacht ik aan markeren, maar toen kwam dit klusje van de veters. Het is leuk werk waar je van alles bij kunt doen, al kun je het natuurlijk ook mindful doen, dat is een keuze [glimlacht].

Wat voor werk zoek je?
Ik vind de combinatie van techniek en duurzaamheid uitdagend. Denk aan energieberekeningen van woningen op basis waarvan je energie-adviezen geeft aan particulieren namens woningbouwverenigingen of verenigingen van eigenaren. Dat doe ik al als vrijwilliger bij Duurzaam Hengstdal, de eerste buurt in Nijmegen die van het gas af moet. Als energiecoach maak ik bijvoorbeeld een infrarood foto van gevels of binnenmuren om te zien waar de warmte lekt.

Momenteel loop ik stage bij een bedrijf en we kijken of ik opdrachten kan overnemen. Er komt namelijk veel werk aan. De energielabels A-E worden vervangen door de energie-index en Beng: bijna energieneutraal gebouw. Dat is geen standaard label meer, maar een hard inzicht in de energievraag van een woning en de hoeveelheid warmte die een huis verliest. Woningbouwverenigingen en eigenaren hebben er belang bij hun woningen duurzamer te maken.

Waarom vind je dat zinvol werk?
Het gaat mij om bewustwording bij mensen dat ze zuiniger omgaan met energie. Met kleine, simpele ingrepen valt wat te winnen. Maar je moet het wél doen. Bijvoorbeeld het bevestigen van folie achter de radiatoren of de gordijnen ’s avonds dicht doen, tochtstrips plaatsen en waterbesparing in je douchekop. Ook kun je eerst een trui aantrekken voordat je de verwarming verder opschroeft. Ik heb er vertrouwen in dat hiermee snel winst valt te behalen.

Dus je bent optimistisch over de aanpak van het klimaatprobleem?
Uh, nee. In Parijs is afgesproken de temperatuur niet meer te laten stijgen dan 2 graden. Anders smelt de permafrost en komt veel methaan vrij, dat is veel erger dan CO2 voor het klimaat. We hebben een Walk of Wisdom-wandelgroep met een weervrouw en volgens haar bereiken we die 2 graden echter over een paar jaar al! Het is nu al 1,4 graden Celsius warmer dan gemiddeld op jaarbasis…

Ik ben dus juist pessimistisch, maar ik houd hoop. Zonder hoop kruip ik op de bank met een deken over mijn hoofd – is dat nou een zinvol leven? We hebben twee kleinkinderen en ik wil bijdragen aan een verandering ten goede. Overheid en burger kunnen meer doen en ik wil helpen om dat potentieel te realiseren. Zo is een groot onderdeel van het probleem het bezitterige van ons allemaal. We kopen zo veel. Tegenwoordig vraag ik mij daarom bij iedere aankoop af: voegt het echt wat toe aan wat we al hebben? Eigenlijk hebben we alles al. Ook zoeken we een stukje land om zelf voedsel te verbouwen, water te zuiveren en te hergebruiken. Stel dat het lukt om een energiezuinig huis te bouwen, wie weet kunnen we anderen inspireren….

Wat is wijsheid voor jou?
Wijsheid is voor mij mensen zonder vooroordelen benaderen. Ik heb zelf ook vooroordelen, zoals de meesten waarschijnlijk. Voorbeeld: een tijd geleden betaalde de voorzitter van onze sportclub twee Syrische jongens voor klussen rondom het clubhuis. Door ze goedkoop onze spullen te laten versjouwen vonden ik en anderen dat we misbruik maakten van hun vluchtelingenstatus. Maar de voorzitter van de club hield vol. Toen ik de jongens sprak, bleken ze daar heel blij mee. Ze zochten een invulling van hun tijd en waren blij met de bijverdienste. De voorzitter had dit dus goed gezien.

Die voorzitter keek zonder vooroordelen naar de jongens, daar zit iets van goedheid in, respect voor de ander en de situatie. Wijsheid is voor mij dan ook het vermogen om met een open hart naar de wereld en de mensen te kijken. Zo kun je zien hoe je een beetje kunt bijdragen aan een betere wereld en een meer harmonieuze samenleving.

,

Aantal pelgrims in 2017 verdubbeld

Trots nieuws: in 2017 hebben zich 1.175 pelgrims ingeschreven, een verdubbeling ten opzichte van het aantal inschrijvingen in 2016. Toen waren het er nog 587. In het eerste jaar van ons bestaan (2015) schreven zich 458 pelgrims in. Steeds meer pelgrims weten dus ons pad te vinden en dat is hartstikke mooi!

Nieuws van de Stevenskerk

In de Stevenskerk houdt beheerder Rens in ‘het grote boek’ bij welke pelgrims zich bij hem aanmelden met hun startdatum en wie zich weer afmeldt met de einddatum. De laatsten krijgen het vogelringetje van Nijmegen en een stempel van de Stevenskerk in de routegids.

Gestart in oktober 2017 en nog niet klaar: 55
Gestart in november 2017 en nog niet klaar: 26
Gestart in december 2017 en nog niet klaar: 24

Afgemeld met einddatum in oktober 2017: 34
Afgemeld met einddatum in november 2017: 19
Afgemeld met einddatum in december 2017: 15

Nieuws over de inschrijvingen in 2018

Interessant om te zien dat zich in januari 2018 al 155 nieuwe pelgrims inschreven. Vorig jaar hielden we aan het begin van het jaar nog niet bij hoeveel pelgrims zich per maand inschreven, maar het waren er in ieder geval veel minder dan nu. Ook dit jaar lijkt de aandacht dus groeiende.

Foto: Wandelaar in Ewijk door Bart Kouwenberg (link)

,

Claartje zingt mantra’s tijdens de vertrekceremonie

Claartje Bos (zang) en Kristine Knoppers (accordeon en zang) begeleiden op de eerstkomende vertrekceremonie, zaterdag 20 januari, een paar mantras voor de vertrekkende pelgrims.

Claartje is al vanaf het begin bij de Walk of wisdom betrokken, onder meer bij het inpakken van startpakketten. Ze geeft yoga in Valburg en organiseert daar ook regelmatig mantraavonden en het wekelijkse Rondje Valburg, waarbij ze op maandagochtend bij zonsopkomst met mensen wandelt onder het zingen van de mantra van het licht.

Mantra’s zijn eeuwenoude teksten in het Sanskriet die een helende werking hebben. Op initiatief van Claartje is in Valburg een vredespaal neergezet met in vier talen de tekst’ Moge vrede heersen op aarde’. Zo’n paal staat ook bij hotel Musschenberg in Berg en Dal, vlakbij de route van de Walk of Wisdom.

Meer weten over de Vertrekceremonie: kijk hier.

,

Stiltewandeling in februari: leg je oor, zorgvuldig en voorzichtig, te luisteren

Op 4 februari begint de lente volgens Jaap Voigt, schrijver van het boek ‘Leven & Werken in het ritme van de seizoenen’. Marlou Elsen organiseert maandelijkse stiltewandelingen met IJslandse paarden en volgt daarbij het ritme van dit boek.

Exact op zondag 4 februari begeleidt zij ook de negende Stiltewandeling van ‘De Walk of Wisdom in een jaar rond’, de een-na-laatste uit de serie. Het wordt een wandeling (zonder paarden) van zo’n 15 kilometer vanaf de bushalte in Afferden tot en met Beuningen.

Wat zegt Marlou erover: ‘In februari zijn er al tekenen van de lente: de dagen worden langer; bomen en struiken botten uit, vogels laten weer van zich horen en het wordt warmer. De lente is één en al ontwaken en openbarsten. Het is de dageraad van het jaar; nieuw, fris en vol beloften.’

Wat wil er van binnenuit bij jou geboren worden?

Tijdens de vorige stiltewandeling met als thema ‘Ruimte voor iets nieuws’ ontstond wellicht een eerste besef over wat zich in jou ontkiemen wil en wat om een vorm begint te vragen.

Dat wat op wil komen, is meestal nog heel kwetsbaar en vraagt dan ook om stevige worteling. Want gezonde wortels zijn nodig voor gezonde groei. Leg je oor, zorgvuldig en voorzichtig, te luisteren.

Vragen die ik aan het begin van de wandeling wil stellen:

  • Wat heb je te doen aan voeding en onderhoud?
  • Hoe vindt bij jou de wisselwerking plaats tussen kiem en continuïteit?
  • Wat je nodig hebt, is het vertrouwen en het rustige geduld dat de kiemen op hun eigen manier zullen wortelen en vorm zullen aannemen. Hoe werkt dit bij jou? Hoe creëer jij vertrouwen in de kiemen en de wijze waarop die vanzelf en in hun eigen tempo vorm krijgen?
  • Wat heb jij te doen of te laten waardoor er een stevige worteling; meer diepte kan ontstaan.

Klik hier voor meer informatie over de wandeling en voor aanmelden.

,

De Hernense molen (de molen van Floris!) is vaak open voor bezoek

Een halve eeuw geleden is de tv-serie over ridder Floris gemaakt. Wie kent Floris niet? In één van de afleveringen is aan het eind te zien dat soldaten aan de wieken vastgebonden worden. Floris laat de molen al draaiend achter.

Het gaat om de Hernense molen. Die ligt aan de route van de Walk of Wisdom. Alle pelgrims komen er langs en mogen gelukkig gewoon verder lopen…

Deze beltkorenmolen uit 1745 is eigendom van het Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen. De ‘belt’ is de aarden wal die om de voet van de molen opgeworpen is.

Bij goed weer laten de molenaars Ruud Gerritsen, Frans van der Heijden en Rob Duinkerken de molen draaien.

De dagen dat de molen open is, zijn meestal:
– Iedere 1e, 3e en 5e zaterdag van de maand
– Iedere 2e en 4e zondag van de maand

Als de molen te bezichtigen is, hangt de blauwe molenaarsvlag aan de kap van de molen. De molenaars geven graag tekst en uitleg.

Voor wie meer wil weten: www.hernensemolen.nl (de foto komt ook van die website)

Het fragment uit Floris:

 

 

,

‘Wandelen naar wijsheid’: verhaal over de Walk of Wisdom in het blad Naar Buiten

‘Deze tijd van globalisering vraagt om iets wat ons verbindt, omdat we steeds meer beseffen dat we onderdeel zijn van dezelfde wereld.’ Dat zegt pionier Damiaan Messing in het prachtige artikel over de Walk of Wisdom dat in het blad Naar Buiten van Staatsbosbeheer is verschenen.

Redacteur Manon Laterveer-de Beer en fotograaf Marijke Kodden waren eind oktober de hele dag bij de Eerste Verhalenmiddag van de Walk of Wisdom en schreven er een mooie reportage over.

Lees het complete artikel via deze link: Artikel Walk of Wisdom in Naar Buiten

,

Het is tijd om naar jezelf te luisteren

De kunst van het leven is niets anders dan gebruik te maken van de personen aan wie we lijden.
Marcel Proust.

Pijn, leed, tegenspoed – wie het overkomt, wil er meestal zo snel mogelijk vanaf. Maar je kunt er als mens ook aan groeien, stelt René van Nieuwkuijk (1955), maatschappelijk werker en een van onze markeerders.

Ik liep met hem zijn favoriete stukje Walk of Wisdom (Landgoed Holdeurn en de Waldgraaf, routekaart 7). Hieronder mijn weergave van wat hij me vertelde. Op zijn verzoek liepen we tegen de richting in!

Uitzicht vanaf landgoed Holdeurn, Berg en Dal

“Ik denk dat we in het leven meer leren van dingen die pijn doen of onwenselijk zijn dan van leuke dingen. Pijn of ongeluk steken een stok in het wiel van je patronen, je voertuig valt stil en verwachtingen vallen in duigen: je oude leven is ten einde. Dat doet een groot appèl op je vindingrijkheid.

Natuurlijk, als ik een instrument leer bespelen, heb ik plezier nodig om het vol te houden. Ik heb het dan ook niet over een absolute waarheid, maar over levenslessen. Als de pijn er is, kan die je in contact brengen met je gevoelsleven. Je komt dan op het spoor van het leven zelf, je moet echt durven voelen om uit te vinden waar dat spoor naar toe leidt. De route wordt pas duidelijk achteraf, een beetje zoals een kunstenaar vanuit inspiratie ontdekt hoe een werk eruit komt te zien. Een boeiend proces.

Dat het ook een moeilijk proces is, weet ik maar al te goed. Ik heb vanaf mijn negentiende jarenlang een dubbelleven geleid dat mijn adolescentie heeft verwoest. Aan de buitenkant was ik een normale jongen die vriendinnetjes had – waaronder mijn huidige vrouw – maar verborgen voor bijna iedereen had ik daarnaast een heel ander leven. Verlokkend en spannend in het begin, maar ik was niet in staat tot open en eerlijke relaties en toen ik helemaal klem kwam te zitten, stond ik er alleen voor. Ik durfde niemand in vertrouwen te nemen. Gelukkig waren er uiteindelijk liefdevolle mensen die me opvingen en weer op de juiste weg brachten.

In het geluk dat ik nu met mijn vrouw beleef, is de pijn een onderdeel. Ik heb in de worsteling een rijk gevoelsleven ontwikkeld. Ik heb een stuk loutering en vergeving ervaren. Ik heb in diepe eenzaamheid het zwijgen geleerd. 

Waldgraaf, door Bart Kouwenberg

 

De hulp komt van het leven zelf

Misschien heeft het met levensfase te maken. Mijn jongste kleinzoon kreeg laatst het advies om naar een andere school te gaan, omdat hij daar meer lol zou hebben en dus beter zou kunnen leren. Bij mensen boven de 45 of 50 zie ik juist levensvragen naar boven komen die te maken hebben met pijn. In een samenleving die gericht is op lol, krijg je nogal wat voor de kiezen als je in een situatie terecht komt die niet zo leuk is en dat ook niet een-twee-drie wordt. Vroeg of laat komt iedereen er wel in terecht. Bijna altijd komt na het leed de vraag: hoe ga ik verder?

Wat mij opvalt in mijn werk is dat we in deze overgeorganiseerde maatschappij geen specialisme hebben voor levensvragen. Ik zie dat huisartsen vaak psychologen hiervoor gebruiken, maar veel psychologen zijn in hun opleiding niet toegerust op de begeleiding van levensvragen, dat is een ander specialisme. Ik probeer mensen meestal dan ook uit die praktijken te krijgen, want ze schieten er geen zak mee op.

Veel psychologen en maatschappelijk werkers verdoen hun tijd met gesprekken waar iets anders nodig is. Een stukje levenskunst. Eenzaamheid is daarbij niet alleen het probleem, het is ook waar ‘het’ gebeurt, waar je aan het leven groeit. Het is een tijd om naar jezelf te luisteren, om te voelen wat klopt en er daarna naar te handelen. Dat kun je als begeleider stimuleren, maar de mensen zullen zelf in beweging moeten komen. De hulp moet van het leven komen en niet van mensen.

 

De kracht van verhalen

In 2016 heb ik de Walk of Wisdom gelopen onder begeleiding van een coach. De coach liep het eerste en laatste stuk mee op en we hebben halverwege samen ergens gegeten. Ik zat in die tijd vast op mijn werk en tijdens het lopen kwam ik erachter dat ik ook in mijn werk de levenskunstenaar meer naar boven wilde halen.

Na afloop van mijn tocht ben ik naar mijn baas gegaan en daar is het “centrum voor aandacht” uit gekomen. We zijn nog in de beginfase, maar ik zie het als een plek binnen het maatschappelijk werk waar ruimte is voor levensvragen en verhalen. Iemands levensverhaal is een model om ervaringen te situeren. Het helpt bij de betekenisgeving van je leven. Je komt jezelf nabij en door het verhaal met anderen te delen, laat je ook hen nabij komen.

Je moet je verhaal natuurlijk wel eerlijk vertellen! Mijn vader hield net als ik van schrijven en heeft aan het eind van zijn leven zijn levensverhaal opgeschreven. Hij heeft met ons, zijn kinderen, gedeeld. Het bleek echter een gepoetst verhaal. Belangrijke negatieve gebeurtenissen had hij eruit weggelaten. Heel herkenbaar voor mij natuurlijk. En menselijk: we doen het allemaal. Maar wie pijnlijke gebeurtenissen niet wil of durft aan te kijken, sluit wegen af voor groei. Door gesoigneerde verhalen over jezelf aan anderen te vertellen, sluit je je af voor werkelijk contact. Die les heb ik wel geleerd.

Wens

Ik zou het mooi vinden als de Walk of Wisdom verder uitgroeit tot een plek om levenvragen te onderzoeken. Het lopen brengt mensen letterlijk in beweging en jullie verhalenmiddag eind oktober was een goede gelegenheid om je ervaring te delen in een intieme sfeer. Daarmee krijgt de Walk of Wisdom een ziel en wordt ze meer dan alleen een wandelroute. Zo doe je de wereld iets goeds cadeau. Daar werk ik graag aan mee. ‘
————
Opmerkelijk: tegen het eind van de wandeling passeerden we in een muisstil landschap een groen, heuvelachtig veld waarop witte koeien aan het grazen waren. Het had geregend en er lagen her en der poelen modder tussen het gras. De modder zat tot hoog op de poten van de koeien en het leek alsof ze sierlijke, zwarte kousen aan hadden. Een schilderachtig plaatje.

René: ‘een mooie metafoor voor wat ik mijn adolescentie heb meegemaakt. De heuvel is het verlokkende uitzicht, maar als je eenmaal boven bent, blijk je tot aan de knieen in de modder te staan. Kom daar maar eens ongeschonden uit.’ Dat hoeft dus niet. Wie zijn pijn durft te dragen, staat er waardig op.

Zondag 3 december begeleidt René een stiltewandeling op de Walk of Wisdom met als thema: slalom langs lijnen van lijden en licht. Meer informatie

,

“Zij is haar voeten, zij is het spoor” (Dineke zingt De Pelgrim)

Dineke de Velde Harsenhorst heeft haar prachtige lied De Pelgrim al vele malen gezongen bij ceremonies en andere bijeenkomsten van de Walk of Wisdom. Leonie van den Schoor van Stuk Producties maakte een opname ervan op een paar mooie plekken langs de route. De korte film is hier te zien en te beluisteren.

Dineke componeerde het lied naar aanleiding van het verhaal van iemand die de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela had gemaakt. Op een gegeven moment raakte Dineke betrokken bij de Walk of Wisdom. Ze heeft ook zelf de route gelopen (sterker nog: ze begon recent aan haar tweede ronde) en schreef daarover een paar blogs: lees hier het eerste en het tweede deel.

Meer weten over wie Dineke is en wat ze doet: dinekedeveldeharsenhorst.nl

 

 

 

,

“De mens wandelt de weg die hij in zijn leven moet gaan” (kunstenaars Huub en Adelheid Kortekaas)  

Iedere pelgrim die zich inschrijft, krijgt een stalen speld van het symbool van de route in het startpakket. ‘Pelgrim’ heet het en het kunstenaarsduo Huub en Adelheid Kortekaas heeft het ontworpen. Het bijzondere symbool komt ook terug als routemarkering.

“Het ontwerp was er meteen”, vertellen Huub en Adelheid Kortekaas in een korte film die Leonie van den Schoor (Stuk Producties) maakte. “‘Pelgrim’ straalt verbondenheid uit met alles.”

Manja Bente deed het interview, Niek Edeling speelt de achtergrondmuziek.

Bekijk de film om nog meer te horen over de ideeën achter ‘Pelgrim’.

,

Verbinden van mensen die bezinnend onderweg zijn

Een impressie van Anja Strik

Aansluiting vinden met respect voor de eigen maat.
Dat blijkt de rode draad te zijn van de zesde stiltewandeling in de reeks ‘De Walk of Wisdom in een jaar rond’. De wandeling was afgelopen weekend, op zondag 5 november. Het kader van de Walk of Wisdom is een gegeven. De etappe is vastgesteld. Het tijdstip van vertrek bepaald. De intentie van deze pelgrimsroute komt ten volle tot zijn recht: het verbinden van mensen die bezinnend onderweg zijn.

Niet het aantal kilometers, noch het exact volgen van de aanwijzingen is wat het in mijn ogen tot een pelgrimsroute maakt, maar het verbinding ervaren met wie voor en achter je loopt. Dat is wat er gebeurt als de weg betekenis krijgt door hem een naam te geven, Walk of Wisdom. Geheel naar de huidige tijdsgeest is er ruimte voor de eigen creativiteit om hierbij aansluiting te vinden.

Samen op weg

Vanwege de lengte van de etappe van Overasselt naar Ravestein hebben verschillende deelnemers alternatieven bedacht: de één haakt in Grave aan, twee anderen hebben een auto in Overlangel geparkeerd, drie laten het rondje door Grave links liggen, één loopt mee tot Velp. Allen zijn blij over de oplossing die ze hebben gevonden om samen op weg te gaan.

Voor vertrek worden we hartelijk welkom geheten door AnneMarie en Joop in hun boerderij in Nederasselt, thuisbasis van Spirit First. Na een kop koffie of thee en een inspirerend woordje over een vogel en Sinterklaas heerst er een opgetogen sfeer. De zon is uitnodigend.

Staartje van de vogel

We lopen het staartje van de vogel, het silhouet van de route van de Walk of Wisdom. Het staartje roept bij mij het beeld op van een zen koan. De koan gaat over een koe die door een venster springt. Vertaald naar een vogel, is dit het raadsel:

Een vogel vliegt door een getralied venster. Kop, vleugels en poten zijn er al doorheen. 

Waarom kan ook die ene staartveer er niet doorheen?

Komt hij erdoor, dan gaat hij ten onder. Keert hij om, dan is hij verloren.

Deze piepkleine veer! – Wat een vreemd, wonderlijk ding is het toch!

Ander perspectief

Ja, wat gebeurt er als in een mensenleven het perspectief verandert? Weet je nog hoe je als kind de magie van het sinterklaasfeest beleefde en hoe dat verloren ging toen je een andere kijk op het feest kreeg, die van een ‘volwassene’? Nou, voor mij is die magie helemaal terug als ik tot mij door laat dringen hoe ieder op zijn eigen wijze vanuit vreugde bijdraagt aan de intentie van het samen onderweg zijn.

En zowaar, zie hier hoe Dineke door het venster op het landschap vliegt (zie de foto’s). Ze lacht: ‘Een beetje van Dineke en een beetje magie.’

Vreugde en dankbaarheid

Het is volop genieten van de weidsheid en prachtige wolkenluchten. Wanneer het weer omslaat, donkere wolken zich aandienen, wind en regen zich doen voelen, zetten enkelen er flink de pas in. De pauzes worden ingekort. De groep rafelt uiteen. Even lijkt de verbinding zoek. Die gedachte kan ik loslaten, want wie weet…. Vreugde alom als we elkaar weer treffen tegenover de jachthaven van Ravenstein. Gezamenlijk gaan we door de vestingpoort van het oude stadje en strijken neer op een terras voor een opwarmer. Vreugde en dankbaarheid vieren de boventoon.

Ik vraag Marja, die in Grave is aangehaakt, wat voor haar het motto van de dag is geweest. ‘Dat ik aan heb kunnen sluiten en mijn eigen maat heb kunnen houden.’

Anja Strik van Het Zesde Geluk (hetzesdegeluk.nl) en Patricia Akkermans van Dankh Coaching (www.dankh.nl) begeleidden de stiltewandeling. De volgende stiltewandelingen in de reeks van tien zijn op 3 december, 7 januari 2018, 4 februari 2018 en 4 maart 2018.