Laatste nieuws en ontwikkelingen van de Walk of Wisdom

Stevenskerk door Patrick van Bree

Stevenskerk door Patrick van Bree (copyright)

Ons begin- en eindpunt de Stevenskerk is in de wintermaanden beperkt open. Als je voor een gesloten deur staat, bel dan aan bij Stevenskerkhof 62, de beheerder Rens is vaak toch aanwezig en helpt je graag verder.

Bij geen gehoor kun je naar het dichtbij gelegen bezinningscafé Open Slow of foodbar de Pelgrim voor de laatste ringetjes, zie de details in je routegids. Je kunt ons mailen om je te laten uitschrijven in het pelgrimsregister.

Emmausklooster Velp (N-Br), Walk of Wisdom

Emmausklooster Velp (N-Br), Walk of Wisdom, door Jan Alers

Je kunt nog tot 9 november stemmen om de Walk of Wisdom te helpen aan de Gelderse Landschapsprijs. (Foto: Jan Alers)

Het stemproces is een pelgrimstocht op zich met registratie, spambeveiliging en wachtwoord. Maar aan het eind wacht de wetenschap dat je wellicht nét het verschil maakt om ons aan €10.000,- te helpen.

Dit is wat we met de prijs willen doen:

  • De uitgave van een geïllustreerde, online en gratis toegankelijke ‘handwijzer voor de moderne pelgrim”.
  • De voorbereiding van een ‘week van de wijsheid .’ Hierbij loopt een inspirerende schrijver (m/v) de route, waarna we in samenwerking met een krant een beschouwing publiceren over bv. het thema “grenzen”.

Klik hier om te stemmen.

Stevenspedel bij de pelgrimslauden

Stevenspedel bij de pelgrimslauden

Iedere eerste zaterdag van de maand lezen we bij zonsopgang in de Stevenskerk een verhaal voor uit Seizoenen van het Leven: een hedendaags getijden- en pelgrimsboek (meer)De bijeenkomst is zoveel mogelijk in stilte en wordt begeleid door de Stevenspedel. Een voorlezer van dienst kiest een verhaal uit het boek en draagt dat voor.

Het is iedere keer weer genieten van de weg ernaar toe: de stad ontwaakt, de markt wordt opgebouwd en het daglicht is nog nieuw. In de Stevenskerk maken we een omgang door de tijd: het oude monument (1273) is een aaneenschakeling van prachtige ornamenten omhuld door een grote waardigheid aan ruimte. Zonlicht breekt door de glas-en-lood ramen tegen het einde van de pelgrimslauden.

Volgende pelgrimslauden: zaterdag 1 december van 08.21u – 08.36u (meer).

Stevenspedel bij de pelgrimslauden

Pelgrimslauden Walk of Wisdom

Pelgrimslauden Walk of Wisdom

 

Joop Brouwer (links) bij zijn afscheid als bestuurslid van de Walk of Wisdom

“De Walk of Wisdom is niet alleen een persoonlijke pelgrimage, maar ook een gezamenlijke ontdekking van een betere wereld.” – Joop Brouwer, bij zijn afscheid als bestuurslid van stichting Walk of Wisdom. Door Damiaan Messing.

Joop (77) is gepensioneerd hoofd afdeling sport van de gemeente Venlo. Ik spreek hem als hij languit met de benen op de bank ligt. Hij is actief genoeg: fietsen, golfen, tennissen (“en afwassen”). Over een paar dagen vertrekt hij met partner Chrisje naar Azië voor een bezoek aan zijn dochter in Singapore en een reis door Vietnam.

Wat heeft je de afgelopen vier jaar in de Walk of Wisdom getroffen?

Joop: “Als ik terugkijk, is dat vooral het gedachtegoed van de Walk of Wisdom om mensen te laten bijdragen aan het ontdekken van een betere wereld. Een pelgrimstocht is daarvoor een mooi middel. Door het wandelen in de natuur en het laten zien dat je onderdeel bent van het geheel, ontstaat meer samenwerking en respect voor moeder aarde.”

Ik onderstreep dat ‘ontdekken van een betere wereld’ onmiddellijk. Ik vraag me hardop af waarom me dat zo aanspreekt. Het suggereert dat de betere wereld er in potentie al is.

Joop: “Volgens de filosoof Teilhard de Chardin krijgen we pas vrede op aarde als we compleet multicultureel geworden zijn: de verwevenheid van alle culturen, nationaliteiten en religies. Dat verlangen zit in het ontwerp van de route en volgens de Chardin ook in het ontwikkelingsproces van de mens.” Lachend vervolgt hij: “We zitten nog in een voorstadium.” Droefgeestiger: “Een ver voorstadium. Er gaan misschien nog wel duizenden jaren overheen.”

Ik memoreer dat ik in Nederland vrijwel alleen maar met blanke Nederlanders omga. Niet vanuit een bewuste keuze, maar simpelweg omdat ik ze nauwelijks tegenkom in de dingen die ik doe. Joop evenmin. Niet bij hem in de wijk in Blerick, noch bij de tennis-, bridge- of golfclub. Het lijkt ons raar andere hobby’s te kiezen enkel om mensen te ontmoeten met een andere culturele achtergrond.

Joop: “Ik groet altijd bewust moslimvrouwen als ik ze tegenkom in het park, nadrukkelijker dan ik doe bij blanke Nederlanders. Ik groet juist die mensen omdat ik ze van ons uit het gevoel mee wil geven dat ze geaccepteerd worden. Het is misschien een kleine daad, maar onbelangrijk is het niet: samenleven begint met zo iets simpels om elkaar als mens te begroeten.”

Zouden we in de ontwikkeling van de Walk of Wisdom nadrukkelijk met die multiculturaliteit aan de slag moeten?

Joop: “De kracht van een pelgrimsroute is dat die persoonlijke vragen stelt als ‘Wie ben ik?’ of ‘Waartoe ben ik op aarde?’. Als je die vragen stelt in de context van een ontmoeting met andere culturen, bevorder je het proces van de ontdekking van een betere wereld. Maar dat kost tijd. Ik zie een moslim nog niet zo snel dit pad lopen. ‘ 

Waarom eigenlijk niet?

Joop:“Ik denk dat je veel moslims nog niet kunt benaderen. Die zijn nog te veel bezig met het veroveren van een plaats in de samenleving. Ze voelen vaak dat ze de cultuur van hun (groot)ouders nodig hebben om zich hier te handhaven. Dat ligt ook aan de blanke Nederlander: die slaat zich op de borst omdat ie zo tolerant is. Maar die tolerantie betekent meestal: ‘ik duld jou zolang ik geen last van je heb.’ Veel zogenoemde allochtonen voelen zich niet welkom.’

Mensen als groep benaderen, past niet bij de Walk of Wisdom als een tocht die je in de eerste plaats maakt als individu. Maar Joop moedigt me hoe dan ook aan: “Als je mogelijkheden ziet om meer culturen bij de route te betrekken, zou ik die benutten. Het idee van een pelgrimstocht is velen mede dankzij Mekka niet vreemd.”

Heb je advies hoe we de uitbreiding van de Walk of Wisdom naar andere landen kunnen aanpakken?

Joop: “Zoek per land naar één bestaande route en ontwikkel daarop het gedachtegoed van de Walk of Wisdom. Kies er per land één, zodat het overzichtelijk blijft en je daar het gedachtegoed beter kunt profileren. Misschien kun je daarbij kijken naar de vriendschapssteden van de gemeenten in het Rijk van Nijmegen en die zo bij de ontwikkeling betrekken.”

Wat is wijsheid eigenlijk volgens jou zelf?

Joop: “Wijsheid is je medemens met compassie en respect bejegenen. Dat geldt ook voor de natuur. Beseffen dat je deel uitmaakt van het grote geheel.” 

Klinkt prachtig. Maar waarom is dat wijsheid?

Joop: “Er is grote behoefte aan een goede manier om met elkaars verschillen om te gaan. We hebben allemaal zo snel onze mening klaar en doen weinig moeite ons te verdiepen in andere inzichten. Dat is niet bevorderlijk voor die vreedzame wereld waar de Teilhard de Chardin het over had.”

Damiaan Messing

Walk of Wisdom – Keent door Sylvain leLarge

Samen-lopen. Men zegt wel: een samenloop van omstandigheden. Dat betekent dan ook bijeenkomen. Ook het bijeenkomen van opstandigheden. Mijn vrouw en ik hebben – vóór wij ervoor kozen samen eenzelfde route te volgen heel verschillende paden gevolgd. Zij, Katalin, in Hongarije in het gedisciplineerde communistische tijdperk. Ik, Sylvain, als vrije, vreemde vogel vanuit Frankrijk via Schotland – Findhorn – naar Nederland gekomen.

De internationale taal Esperanto heeft ons samengebracht, maar, op vele opzichten, zijn we als de dag en de nacht. Het is dat wij van elkaar zoveel houden dat wij het volhouden. En kijk, op een dag kruist ons pad de ‘Walk of Wisdom’. Nooit eerder hadden wij echt gelopen. Maar 60 is de nieuwe 40 – nietwaar? – dus vooruit dan maar.

Pelgrimsroute walk of wisdom door Sylvain lelarge

Ik met het routeboekje in handen, zij, die altijd van technologie houdt, met haar GPS. Zij wil vooral lopen. Ik wil graag de tijd nemen, naar bloempjes en vogeltjes kijken. Na een tijdje gaat het toch erg goed: zij stopt af en toe om iets moois te bewonderen, en ik krijg de smaak van het lekker marcheren te pakken – ‘hoeveel stappen hebben wij al gemaakt?’ vraag ik dan, en zij kijkt gretig op haar passenteller. Wij voelen ons in harmonie… met elkaar, met de weg, die zich vrij en leeg voor ons ontrolt… tot de twee mappen, de analoge en de digitale, plotseling niet precies dezelfde richting aangeven.

Pelgrimsroute walk of wisdom door Sylvain lelarge

Eerst denken wij dat de ander niet goed kijkt, maar na goed vergelijken zien we in dat het echt anders is. Wij beslissen het boekje te volgen, want dat is de bron. Ik word dus de gids, en zij voelt zich een beetje onzeker. In mijn oriëntatievermogen heeft zij namelijk geen onbeperkt vertrouwen. Wij zijn midden in het Duitse bos. En ja, op een bepaald moment weet ik het inderdaad niet echt meer… Links of rechts? Nu wordt Katalin echt nerveus.

En dan, komt er uit het niets en slanke oudere man met zijn twee hondjes. Hij is Duits, maar spreekt prima Nederlands, en wijst ons op alleraardigste wijze de weg. Een tweetalige reddende engel. Ik complimenteer hem, en hij antwoordt: ‘Het is belangrijk, als buren, om elkaars taal te leren spreken; zo bouw je de vrede’.

Pelgrimsroute walk of wisdom door Sylvain lelarge

Veel mensen zijn wij tijdens onze tocht niet tegen gekomen, vele dieren wel (onder anderen een hele kudde Schotse koeien met bijhorende kalveren en zeer lange hoornen, die pal op onze weg aan het grazen waren… en wij wilden liever niet te grazen (mee)genomen worden). Maar eenieder van die ontmoetingen heeft ons iets waardevols gegeven, schoonheid, zachtheid, wijsheid. Of zou het zijn dat het lopen ons weer ogen en oren geeft?

Sylvain en Katalin (pelgrims 3164 – 3165)

Sylvain en Katalin, pelgrims van de Walk of Wisdom

Esperanto is de internationale taal van de vrede: link Wikipedia


Esperanto-versio:

Kune-paŝi. Oni diras en la nederlanda: ‘een samenloop van omstandigheden’ (la kunpaŝado de situacioj). Tio signifas ankaŭ ‘kunvenado’. Kaj sekve: la kunvenadon de malsimilaj ribelemuloj. Mia edzino kaj mi – antaŭ ni decidis la saman vojon kune sekvi – paŝis laŭ tre diversaj itineroj. Ŝi, Katalin,  en Hungario dum la disciplinita komunista periodo. Mi, Sylvain, kiel liberema strangulo de Francio tra Skotlando – Findhorn – al Nederlando.

Pelgrimsroute walk of wisdom door Sylvain lelarge

La internacia lingvo Esperanto kunigis nin, sed, en multaj aspektoj, ni estas kiel tago kaj nokto. Kelkfoje, estas vere la amo kiu ebligas al ni elteni unu la alian. Kaj vidu, iom kruciĝas nia vojo kun la ‘Walk of Wisdom’ (la 136 kilometrojn longa ‘Paŝvojo de saĝeco’ ĉirkaŭ Nimego). Neniam antaŭe marŝis ni vere. Sed la 60a jaraĝo estas nun la nova 40a, ĉu ne? Do ni iru.

Mi kun la papera vojpriskribo en la manoj, ŝi, kiu ĉiam ŝatas la teknikaĵojn, kun siaj paŝkalkuliloj kaj apo kun mapo. Ŝi volas paŝi. Mi preferas preni la tempon por observi birdetojn kaj floretojn. Tamen, post iom da tempo, iras tute bone: ŝi fojfoje haltas por admiri ion belan, kaj mi komencas valorigi bonan marŝritmon – ‘Kiom da paŝoj ni jam faris?’ mi demandas, kaj ŝi kun evidenta plezuro konsultas sian paŝkalkulilon. Ni sentas nin en harmonio… unu kun la alia, kun la vojo, kiu elruliĝas antaŭ ni, nur por ni… ĝis la du mapoj, la papera kaj la diĝitala, subite ne plus indikas precize la saman vojon.

Pelgrimsroute walk of wisdom door Sylvain lelarge

Unue kredas ĉiu el ni ke la alia ne bone legas, sed, post atenta komparado, evidentas ke ili jesja malsimilas. Ni decidas la paperan mapon sekvi: ĝi estas la fonto. Do nun estas mi la gvidanto, kaj ŝi eksentas sin iom nesekura. Mian orientiĝkapablon ŝi nome ne senlime fidas. Ni troviĝas meze de germana arbaro. Kaj jesja, je iu momento, mi ne plus vere scias ĉu dekstren aŭ maldekstren pluiri. Tiam iĝas Katalin vere maltrankvila. Sed vidu: ĝuste tiam aperas el nenio longa magra maljunulo kun siaj du hundetoj. Li estas germano, sed ege bone parolas la nederlandan, kaj tre afable indikas al ni la vojon. Dulingva savanĝelo. Mi komplimentas lin, kaj li respondas: ‘Gravas bone lerni la lingvon de la najbaro; tiel konstruiĝas la paco.’

Pelgrimsroute walk of wisdom door Sylvain lelarge

Ni ne renkontis multajn homojn dum nia marŝado, sed multajn bestojn jes (inter aliajn, meze de nia vojo, tutan skotan bovinaron kun iliaj bovidoj kaj tre longaj kornoj… kies efikecon ni imagis sed ne spertemis).  Sed ĉiu el tiuj renkontiĝoj donacis al ni ion valoran: belecon, tenerecon, saĝecon. Aŭ ĉu estas tiel ke paŝi redonis al ni okulojn kaj orelojn?

Sylvain kaj Katalin (3164 – 3165)

Sylvain en Katalin, pelgrims van de Walk of Wisdom

https://eo.m.wikipedia.org/wiki/Esperanto

 

stiltewandeling

Foto: Marja Hakkoer

Op zondag 11 november is alweer de zevende etappe van de walk of Wisdom in een jaar rond.  Patricia Akkermans (praktijk Dankh) en Marja Hakkoer (‘onze’ fotograaf) bereidden de wandeling voor.

De etappe gaat van station Ravenstein naar het station in Wijchen. De officiële afstand bedraagt dit keer slechts 11 kilometer, dit heeft te maken met OV mogelijkheden op de route na Wijchen. Om de etappe toch aantrekkelijk te maken voor mensen die van ver komen lopen we een extra lus van 4 kilometer om het Wijchens meer.

Onderweg pauzeren we in het atelier Terrazul van Ine van Gaalen. Daar wordt koffie en thee geschonken. Een vrijwillige bijdrage daarvoor wordt op prijs gesteld. In het atelier van Ine kun je eventueel ook de kleitabletten kopen, van het ritueel voor Nijmegen Green Capital waar Leonie van der Schoor een mooi filmpje over heeft gemaakt (link). Deze kosten € 2,50.

Thema

Het thema van zondag 11 november is de kracht van verval.

In dit thema schuilt een ogenschijnlijke tegenstelling. De kracht van verval komen we dit seizoen overal tegen. Zoals in nieuw leven dat gehuld zit in een ogenschijnlijk rottend zaadje, in gevallen dorre en dode bladeren die voeding geven aan groei en beschutting aan klein leven op de grond. Tegenstellingen die we ook op de route tegenkomen en gaan ervaren zoals de drukte van de snelweg en de rust van het water, het lopen langs landerijen en door de bebouwde kom. We passeren een prachtige boerderij die opgeknapt is van buiten, maar van binnen in verval (deze heet De Vormer).

Kunnen we deze tegenstellingen in onszelf integreren of verzetten we ons ertegen?

Het is een schakelseizoen en een schakeletappe van lege vormen, van ver-vormen, om-vormen en her-vormen, van het loslaten van illusies. Een periode van uiterlijke rust en innerlijke groei. Het leven wil veranderen, laat jij verandering toe?

Praktisch

stiltewandeling Walk of Wisdom

Foto – Marja Hakkoer, Wijchens Meer

We verzamelen om 10.35u bij station Ravenstein. Vandaaruit lopen we eerst naar een rustige plaats waar we de wandeling openen. Rond 16.30u zijn we ongeveer bij station Wijchen.
Station Ravenstein en station Wijchen liggen aan dezelfde spoorlijn, dus je kunt een auto neerzetten in Wijchen en vandaaruit met de trein naar Ravenstein.

Treinvertrektijd vanuit Nijmegen is om 10.17u op spoor 4B (trein richting ’s Hertogenbosch), aankomst Ravenstein om 10.34u. Deze trein stopt onderweg om 10.29u in Wijchen vanwaar je verder mee kunt reizen naar Ravenstein.

Treinvertrektijden vanaf Wijchen ieder half uur richting Nijmegen. Om 16.33u, 17.03u, 17.33u etcetera.

Kosten

Deelname is gratis voor vrijwilligers van de Walk of Wisdom en donateurs die ons dit jaar met €50,- of meer steunden. Normale deelname is €10,-. Een deel van het inschrijfgeld gaat naar het landschap op de route en de rest is voor stichting Walk of Wisdom voor de ontwikkeling en het onderhoud van de pelgrimsroute.

Aanmelden via deze link.

Waar staat de Walk of Wisdom voor? ‘Verbinding met de natuur, met jezelf, met de mensen onderweg’, ‘Reddingsboei’, ‘Een soort liefdevol bedje. De gemarkeerde route is er, daarbinnen doe je het zoals jij het wil’, ‘Bezinning’, ‘Vrijheid om te lopen en te gaan en te kijken wat er gebeurt’, ‘Verwondering’. En ‘het is anders dan een gewone wandeling, omdat er meer aan vast zit. Je bent pelgrim.’

Er kwamen bijzondere antwoorden op de vraag die pionier Damiaan Messing stelde aan het begin van de Verhalen- en inspiratiemiddag op zaterdag 27 oktober in het oude kapucijnenklooster bij Grave. Zo’n zestien pelgrims die de Walk of Wisdom gelopen hebben, kwamen daar bij elkaar om verhalen te delen. Wat een mooie, warme en ontspannen sfeer.

Er was prachtige muziek van minstreel en schrijver van ons pelgrimslied Mark Schilders. De pelgrims vertelden elkaar over hun ervaringen tijdens een wandeling in de kloostertuin onder leiding van Jan Alers. Ze gaven er vorm aan in een creatieve workshop met Jacinta Kogelman of schreven erover in een schrijfworkshop met Lucy Holl.

Het was de tweede Verhalenmiddag van de Walk of Wisdom. Volgend jaar komt er weer één voor pelgrims die naar verdieping zoeken. De setting, het oude klooster waar ook zovele pelgrims overnachten, paste helemaal bij de dag.

Foto’s: Jan Alers en Lucy Holl

Maria Ludikhuize met een tros pelgrimsveters die ze voor de Walk of Wisdom heeft gemaakt

Maria Ludikhuize won ooit een startpakket voor de Walk of Wisdom en helpt nu zelf geregeld met het klaarmaken van de startpakketten. Na een paar zware ongelukken is haar werk als verpleegkundige onmogelijk geworden. Haar leven werd noodgedwongen ‘mystieker’. Het bleek een grote rijkdom. Een interview door Damiaan Messing.

Maria valt me al een tijd op door de warme ontspannenheid waarmee ze ‘nee’ kan zeggen tegen een klus. Haar ‘ja’ voelt gemakkelijk en vrij, met niet het geringste spoor van plicht of schuld. Zo zou ik ook graag willen geven. Niet vanuit een reflex die onvrij kan voelen, maar vanuit gemak en verbonden met hoe ik me op dat moment voel.

In haar kleine doorzonwoning in Nijmegen-Lent, aan de overkant van de Waal, valt mijn oog al gauw op verbeeldingen van de heilige Maria: Maria met de voet op een draak; Maria met een zwaard in de hand en voet op een slang. Een beeld van Maria bij het raam, op een huisaltaartje. Haar beroemde naamgenoot is kennelijk uitgegroeid tot een bron van inspiratie.

Maria Ludikhuize met eigen werk voor haar huisaltaar

Maria: “Maria staat voor mij voor Liefde die het wint van het kwaad. Door barmhartigheid en inzicht kan de pijn in je leven de aanzet zijn een sterker en beter mens te worden.” Als ik door vraag, vergelijkt ze het met inzicht in de giftige plant Digitalis. Het gif van die plant is in kleine porties juist versterkend voor het hart.

Het klinkt heel wijs, maar ik begrijp niet meteen wat ze bedoelt.

Maria. “In mijn jeugd was ik omringd door mensen die de weg kwijt waren. Ik zag mijn ouders avond aan avond ruzie maken. Door hun levensovertuiging paste het niet om uit elkaar te gaan. Ze gebruikten geen geweld, maar deden elkaar iedere dag pijn met kleine dingen. Gezien vanuit de ogen van kind, die een weg zoekt in het leven, verbaasde ik me erover hoe onverstandig deze grote mensen de dingen konden doen. Ik had geen referentie hoe het anders kon, maar ik voelde van binnenuit: dit klopt niet.

Pas achteraf begrijp ik dat er een heel krachtenveld speelde dat niet zichtbaar was. Het waren goede, maar gewonde mensen. Vreselijke gebeurtenissen uit de oorlog waren niet uitgesproken en legden een zware wissel op het gezin. Ik en de andere kinderen hebben er veel huiswerk aan gehad, maar we zijn er beter uitgekomen. We hebben ermee afgerekend dat je nergens over spreekt. Als er iets bijzonders is met iemand, omarmen we dat. En ieder van ons heeft geleerd om niet in ongelukkige huwelijken te blijven: we zijn allemaal gescheiden.”

Maria kijkt me even zwijgend aan als ik me hardop afvraag of dat wijsheid is: leren van ervaringen.

Maria: “Dat is me te rationeel. Ja, je kunt je gedrag oefenen. Maar wijsheid is ook dat er onmacht is en dat mensen juist nièt van hun ervaringen leren. Het is dus breder. Wijsheid is ook leren verdragen dat je mensen ziet klungelen of dat je zelf soms zit te klungen. Het heeft tijd nodig om van je ervaringen te leren.”

Dat vind ik een interessant onderscheid tussen verstandig en wijs. Verstandig: dit werkt niet en dus verander je het. Wijs: weten dat mensen – en misschien ook samenlevingen – tegen beter weten in onverstandige dingen doen simpelweg omdat zij door diep ingesleten patronen niet zomaar kunnen loslaten wat niet werkt.

werk van Maria Ludikhuize

Maria: “Het gaat erom dat je elkaar en je zelf de gelegenheid geeft om te oefenen, om voldoende ervaringen op te doen die maken dat je kunt veranderen.”

Het raakt me wat Maria zegt. Ik stel vaak grootse doelen, die zorgen voor gejaagdheid en last in mijn lijf. Hoewel ik de negatieve consequenties ervan bewust ervaar, lukt het niet zomaar om los te laten wat die pijn veroorzaakt. De oorzaken zijn complex en de oplossingen divers en veelzijdig. Het klinkt liefdevol en barmhartig om mezelf tijd te gunnen die complexe les te leren. Dat lijkt me een juiste omgang met pijn.

Maria verlegt het gesprek naar het leren van pijn in relaties. “Het mooiste is natuurlijk dat je samen op trekt, in een relatie of familie, dat je op een gelijksoortige tijd de dingen op een zelfde manier wilt. Dan voeg je iets samen. Maar je hebt ook vaak dat de een iets toevoegt en de ander er wat van afhaalt. Dan sta je samen in de min. Dat wil niet zeggen dat een relatie niet deugt. Je hebt niet altijd evenveel bij te dragen. De een heeft soms iets nodig waardoor de ander een stapje harder moet zetten en niet krijgt wat hij nodig heeft. De dingen zijn niet altijd in balans. Er is veel ongelijktijdigheid in de wereld.”

Mooi vind ik hoe Maria allereerst uitgaat van verbondenheid tussen mensen. Het vergt moed en geduld om te accepteren dat een relatie ‘in de min’ staat. De neiging is toch te concluderen: het klopt niet meer!

Maria: “We willen graag in de plus leven, maar je moet ook met elkaar in de min durven te staan vanuit het vertrouwen dat het ook weer goed komt. Je hebt allemaal kwetsbaarheden. Als die worden aangeraakt, is dat ook een kans om iets op te lossen, om van iets te genezen.

Dorpel bij de voordeur van Maria in Lent

Waar ligt de grens?

Maria: “Bij een zekere onschuld. Als het begint met onschuld heeft het tijd nodig. Dan past toegeeflijkheid. Maar onschuld kan niet eindeloos duren. Ik denk nu aan twee mensen, maar het kan ook in een werksituatie of breder. Ik geloof dat we er als samenleving sterker van worden als je niet gelijk ergens op wordt afgerekend, maar er komt een moment dat je het zwaard moet hanteren en korte metten moet maken met een situatie of relatie.

Ik heb als verpleegkundige gewerkt en het verschonen van een wond doet pijn, maar is even nodig. Als je de dingen hebt bekeken en er niet uitkomt, zou ik bijvoorbeeld niet weten waarom je een contact niet zou kunnen beëindigen. Ik denk dat we ons zelf heel erg in de weg zitten om te denken dat alles eeuwig moet duren. Dingen gaan voorbij – ook tijdens het leven. En sommige mensen zijn gewoon vampiers, dat hoef je niet zomaar te accepteren.”

Even later laat ze me aan de muur een groot weefwerk zien.

Maria: “Ik vind het mooi om onze onderlinge contacten te zien als een weefwerk. Je trekt niet zomaar een draadje uit de stof. Dan krijg je een opening die heel erg opvalt. Je moet ermee uitkijken, want je verschuift iets in de stabiliteit.

Haar eigen plaats in het weefsel is door een paar zware ongelukken behoorlijk overhoop gehaald.

Pelgrimsroute Walk of WisdomMaria: “Dat ik nu misschien in de bijstand leef tot mijn pensioen was vroeger ondenkbaar voor mij. Door de ongelukken heb ik hersenschade opgelopen. Dan doet mijn hart weer raar, dan mijn nieren. Ander werk of zelfs een vrijwilligersbaan is onmogelijk. Ik moet ’s ochtends heel vroeg op, want het duurt lange tijd voordat de energie terug is en de pijn weg. Ik voel mij soms net een krokodil die drie uur in de zon moet liggen om op gang te komen. Ik heb een heel andere plek in de samenleving gekregen.”

Ik vraag haar hoe die plek eruit ziet.

Maria: “Ik werk nu ook, alleen anders. In mijn jaren zonder baan heb ik ongelooflijk veel kunnen betekenen voor mensen voor wie ik anders geen tijd had gehad. Ik heb met mensen meegeleefd en dingen voor ze gedaan. Ik hou van praktisch: gewoon even in een huishouden helpen of eten brengen. Kleren verzamelen voor een arm gezin. Rondmailen wie er nog wat heeft voor die of die. Er zijn ontzettend veel mensen in ongehoord trieste situaties. Ik heb voor een van mijn kleinkinderen gezorgd, omdat mijn dochter al jong een kindje had en er niet klaar voor was. Ik zorg voor een kind van vrienden in een bijzondere situatie, doe mantelzorg voor een vriend.”

Na een moeilijke, zoekende periode na de ongelukken ervaart Maria nu geluk.

Maria: “De grote rijkdom die is gekomen in de periodes dat ik niet veel kon of helemaal moest rusten, is dat mijn leven mystieker is geworden. Elke ochtend ga ik zitten op een stoel met een dagboekje, heel stil, gericht op mijn huisaltaar. Ik kijk niet naar Maria, maar zij kijkt naar mij en ziet hoe ik leef. Ik ervaar het als een gebed, een goddelijke sortering voor wat ik die dag te doen heb. Dit valt weg en dat komt bovendrijven… Het blijkt altijd te kloppen.”

Voortuin Maria

Ze vertelt hoe op de Grote Markt in Nijmegen eens vanuit de mensenmassa een man op haar kwam afgelopen. Een dikke man in een korte broek met een grote, strooien hoed op. Ze zag hem al van verre aan komen. Als vanzelfsprekend ging ze met deze onbekende man een kop koffie drinken. Hij had een heel verhaal dat hij aan iemand kwijt moest.

Maria vindt een grappige ervaring, die haar door die ‘goddelijke sortering’ is toegevallen. “Maria houdt van mij en heeft plezier met mij. Er gebeuren altijd dit soort leuke dingen.

Zelf vind ik het een daad van medemenselijkheid, te verrichten ‘werk’ in de samenleving, dat je niet ziet als je in de mal zit van werk-sport-vrienden-ontspanning. Je week is zo voorbij en wat er buiten je kleine bubbel gebeurt, zie je niet. Tenzij je je daar zo voor open stelt als Maria.

Maria: “Ik geloof dat er heel veel goedheid verloren gaat omdat mensen in hun leven niet openstaan voor het onverwachte. Waar ik voor pleit is dat leven in de bijstand als gelijkwaardig wordt gezien. Ik had vroeger net zo’n vooroordeel: wat doen die mensen al die tijd?! Maar ik denk wel eens dat we beter het werk kunnen neerleggen dan het vrijwilligerswerk. Er is veel te doen. Heel veel!

Borduurwerk Maria naar een ontwerp uit de Ariadne

Maria’s aandacht voor mensen komt voort uit een verlangen naar harmonie, om het weefsel van de samenleving iets recht te trekken nadat er door een gebeurtenis een draadje is los geraakt. Ik vind het een mooie, spirituele manier van kijken.

Maria: “Mijn eigen ordening is doorkruist. Nu is er iets werkzaam geworden in mij. Ik heb geen vanzelfsprekende energie, maar moet er op vertrouwen dat die me geschonken wordt. Als ik daarin blijf, komt wat me te doen staat. Ik heb moeten leren dat het werkt – hoe het werkt, en dat ik er gelukkig in kan zijn.”

Damiaan Messing

In de keuken van Maria

Voortuin Maria

Wegen - themanummer tijdschrift Speling

Wegen – themanummer tijdschrift Speling

Het theologisch/mystiek wetenschappelijk tijdschrift Speling heeft een verhaal gepubliceerd van een van onze pelgrims en muzikant bij de vertrekceremonies: dichter en liedjesmaker Dineke de Velde Harsenhorst.

“Speling zoekt naar eigentijdse spiritualiteit en mystiek. De bezinning richt zich niet alleen op herkenbare religieuze uitingen en vormen. Speling probeert evenzeer de onderstroom van het alledaagse leven zichtbaar te maken. Speling is nieuwsgierig naar wat er ten diepste leeft in de cultuur en de samenleving. […] Want als spiritualiteit gaat zweven en het contact verliest met de alledaagse werkelijkheid, dan raakt […] het spoor bijster.”

Dineke schreef in het themanummer Wegen het verslag Voet voor voeten. Je kunt de pdf van Dinekes verhaal hier downloaden.

Dineke de Velde Harsenhorst

Dichter en liedjesmaker Dineke de Velde Harsenhorst

Ze stapt, ze loopt
ze heeft lief en hoopt
ze is vrij
in de wind om haar hoofd
waaien al haar gedachten weg
ze gelooft
ze is onderweg

elke stap brengt haar verder van huis
en het bloed dat in haar aderen bruist
volgt haar voeten
volgt het spoor
voet voor voeten
loopt ze door

ze loopt door bossen en velden en leeft
ze lacht in dorpen en steden en geeft
ze geeft haar hart
dat nu vleugels heeft
aan het oneindig ruim
dat haar omgeeft

op hun vlucht vliegen vogels met haar
van altijd en ooit herkennen ze elkaar
hoog haar hart vliegt
het volgt het spoor
en haar voeten …
die lopen door

[…]

Dineke de Velde Harsenhorst

Lees het verhaal hier
Meer over Speling of het nummer Wegenhier
Naar de website van Dineke: link

Zaterdagmiddag 27 oktober zijn we te gast in een 18e eeuws klooster voor onze verhalen- en inspiratiemiddag voor pelgrims die de Walk of Wisdom hebben uit gelopen: het voormalige kapucijnenklooster in Velp (N-Br.). Wie wil, kan er ook overnachten.

Kijk hier voor meer informatie over de dag.

Walk of Wisdom, kapucijnenklooster Velp

Walk of Wisdom, kapucijnenklooster Velp

Walk of Wisdom, kapucijnenklooster Velp

Walk of Wisdom, kapucijnenklooster Velp

Walk of Wisdom, kapucijnenklooster Velp

Walk of Wisdom, kapucijnenklooster Velp. Foto’s: Thomas Hontelez

Het klooster is in beheer van Avant Spirit die er verschillende activiteiten rondom meditatie en bewustwording organiseert. Pelgrims van de Walk of Wisdom of het Jacobs Genootschap kunnen er tegen korting overnachten. Je kunt er ook meerdere dagen achtereen tot rust komen.

Het klooster heeft o.a. een schitterende, goed onderhouden oude refter, een grote kloostertuin en een water (een “wiel” – een oude dijkdoorbraak) waar je uren voor je uit kunt staren zonder verloren te geraken.

Meer over het klooster: link.
Meer over de verhalen- en inspiratiemiddag op 27 oktober: link.